واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 79
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: ثبّات انتقال بازخوردی
حوزه موضوعی: رمزشناسی
نگاه کنید به: ثبّات انتقال بازخوردی خطی
حوزه موضوعی: رمزشناسی
ثـبّـات انـتـقال بازخوردی غیرخطی
حوزه موضوعی: رمزشناسی
electric constant
گذردهی فضای تهی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
propagation constant
کمیتی مختلط که ویژگی‌های محیط انتشار یا خط انتقال امواج الکترومغناطیسی را در بسامدی خاص نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
fundamental constant
هریک از ثابت‌های فیزیکی که زاییدۀ نظریه‏های بنیادی فیزیک‏اند و به‏طور تجربی تعیین می‏شوند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
proton stability constant
وارون ثـابت تـفکیک (disso eiation constant) یک باز ضعیف در محلول
حوزه موضوعی: شیمی
attenuation constant
کمیتی که آهنگ نمایی کاهش دامنۀ موج را در بسامدی معین به دست می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
equilibrium constant
نسبت حاصل‌ضرب غلظت محصولات به غلظت واکنش‏دهنده‏ها که هریک به توان ضریب استوکیومتری (stoichiometry) خود رسیده باشد
حوزه موضوعی: شیمی
compliance constant
ضریبی که در قانون تعمیم‏یافتۀ هوک ظاهر می‌شود و ارتباط بین تنش و کُرنش را در جسم نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار- تایر‏
ultrasonic grating constant
فاصلۀ بین گره‌های متوالی در امواج فراصوتی ایستاده که همانند توری اپتیکی عمل می‌کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
برهم‏کنش هسته‏ها در تشدید مغناطیسی هسته که با نماد J نشان داده می‏شود
حوزه موضوعی: شیمی
حاصل‌ضرب فعالیت‌ها یا به تقریب غلظت‌های گونه‏های حاصل از یک واکنش خودپروتون‏کافت یا ثابت تعادل واکنش خودپروتون‏کافت
حوزه موضوعی: شیمی
توانی که واحد سطح بالاترین لایۀ جوّ زمین از خورشید دریافت می‏کند
حوزه موضوعی: نجوم‌
dielectric constant, relative permitivity
ملاکی برای اندازه‏گیری اثر محیط بر پتانسیل برهم‏کنش دو بار الکتریکی که ازطریق مقایسۀ ظرفیت یک خازن در مجاورت نمونه و نیز بدون آن به دست می‏آید
حوزه موضوعی: شیمی
psychrometric constant
نسبت گرمای ویژۀ (Cp) هوای مرطوب در فشار ثابت به گرمای نهان (Lv) تبخیر آب متـ . ثابت رطوبت‏سنجی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: ثابت رطوبت‏سنجشی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
cryoscopic constant
ثابت معادله‌ای که نشان‌دهندۀ میزان نزول نقطۀ انجماد براثر حل‌کردن یک مول مادۀ محلول در یک لیتر حلاّل است
حوزه موضوعی: شیمی
fine-structure constant
ثابت بنیادی بدون بُعدی که تقریباً برابر با 1/137 است
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
elimination rate constant
شاخص سرعت دفع دارو از بدن نسبت به کل داروی واردشده
حوزه موضوعی: علوم دارویی
stiffness constant
ضریبی در قانون تعمیم‏یافتۀ هوک که به‌موجب آن تنش وارد بر جسم با کُرنش تولیدشده متناسب است
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار- تایر‏
decay constant,time constant
زمان لازم برای کاهش ولتاژ به e/1 مقدار اولیه
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
elastic constant
هریک از ضریب‌های قانون هوک که بیانگر مؤلفه‏های کُرنش به‌صورت تابعی خطی از مؤلفه‏های تنش است
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
ضریب جملۀ رانشی در معادله‏های میدان گرانش نسبیتی که این رانش را با ربایش گرانشی به ترازمندی می‌رساند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
gravitational constant, constant of gravitation
ثابت تناسب در قانون گرانشی نیوتن
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
Lipschitz constant
فرمول‌دار
حوزه موضوعی: ریاضی
thermal resistance constant
دمایی که در آن رشد یک ریزاندامگان در مادۀ غذایی به یک‌دهم میزان اولیه کاهش می‌یابد متـ . عدد زِد Z-value
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
affinity constant
کمیتی عددی مربوط به دارو که توانایی ایجاد پنجاه درصد از پاسخ بیشینۀ دارو را نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: علوم دارویی
پارامتری وابسته ‌به‌ دما در مادۀ فرّومغناطیسی که بیانگر رابطۀ مغناطش در جهت‌های مختلف و انرژی ناهمسانگردی است
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
partial decay constant
وارون عمر میانگین هریک از حالت‌های واپاشی هسته
حوزه موضوعی: فیزیک‏