واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3540
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
social influence
هرگونه تغییر در افکار یا احساسات یا رفتارهای فرد که دیگران آن را ایجاد کنند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
informational social influence
نگاه کنید به: تأثیر اطلاعات
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
normative social influence
نگاه کنید به: تأثیر هنجار
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
informational influence
آن دسته از تعاملات میان افراد که صحت باورها یا مناسب ‌بودن رفتارهای فرد را مورد تردید قرار می‌دهد و به این وسیله موجب تغییر می‌شود متـ . تأثیر اجتماعی اطلاعات informational social influence
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
interpersonal influence
فشار اجتماعی مستقیم از طرف یک فرد یا گروه بر فرد یا گروه دیگر که از طریق مطالبات و تهدیدها از یک سو و وعدة پادش یا تأیید اجتماعی از سوی دیگر اعمال می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
normative influence
آن دسته از تعاملات میان افراد که موجب می‌شود افراد به‌گونه‌ای احساس و فکر و عمل کنند که با هنجارهای اجتماعی (social norms) مطابق باشد متـ . تأثیر اجتماعی هنجار normative social influence
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
forest influences
اثرات زیست‏محیطی جنگل بر محیط اطراف خود، مانند ذخیره و پالایش آب و تلطیف هوا و کاهش سرعت باد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
بازۀ زمانی بین دو رویداد در سامانۀ مخابراتی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، مهندسی مخابرات
retardation
نوعی تعلیق که به‌صورت متصل و بالارونده حل می‌شود
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: زمان تأخیر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نگاه کنید به: زمان همدوسی
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
network delay,network latency
مدت‌زمانی که در تحویل هر یکای داده‌ای در خط ارتباطی یا شبکه تأخیر ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
acoustic delay
افزایش عمدی زمان انتقال صوت از چشمه تا گیرنده که برای ایجاد اثرات دلخواه در نظر گرفته می‌شود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
تأخیر یا تقدم زمانی مربوط به یک گروه لرزه‌یاب، ناشی از اختلاف ارتفاع یا ناهمگنی لایه‌های سطحی یا گزینش مبنای مرجع
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
1. مدت‌زمان لازم برای عبور یک پیام میدی، از زمان ورود به ورودی میدی و خروج از گذر میدی 2. مدت‌زمان لازم برای پاسخ یک افزاره به یک پیام ورودی میدی
حوزه موضوعی: موسیقی
geometric delay
تأخیر ناشی از عوامل فیزیکی و واپایشی تردد در حرکت یک وسیلۀ نقلیه بی‌آنکه سایر وسایل نقلیه حرکت آن را سد کرده باشند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
electrical installation
مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی متصل‌به‌هم و دارای مشخصه‌های هماهنگ و برای اهداف معین
حوزه موضوعی: مهندسی برق
station amenities, station facilities
تجهیزات تأمین آب و برق و مواردی از این قبیل در ایستگاه‌های راه‌آهن
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
food service establishment
تأسیسات تجاری یا غیرتجاری عرضۀ مواد غذایی در محلی از زنجیرۀ توزیع که مصرف‌کننده غذا را از آنجا تحویل می‌گیرد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نوعی زباله‌سوز که در آن پسماندها را بدون جداسازی یا فراوری برای بازیافت می‌سوزانند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
disposal facility
خاک‌چال یا زباله‌سوز یا تأسیساتی مشابه آن که برای نگهداری یا تخریب پسماند جامد به کار می‌رود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
fuel farms, joint holder user installation, JHUI
تأسیساتی برای نگهداری سوخت هواگرد و توزیع آن به خطوط هوایی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
accent 1
برجستگی نغمات که با تغییر شدت یا ارزش زمانی یا زیروبمی حاصل می‏شود
حوزه موضوعی: موسیقی
dynamic accent
تأکیدی که ازطریق تغییر شدت‌وری صدا ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: موسیقی
tonic accent, tonal accent
تأکیدی که براثر تغییر زیروبمی صدا ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: موسیقی
ویژگی نغمه‏ای که دارای تأکید باشد
حوزه موضوعی: موسیقی
برجسته کردن نغمات با تغییر شدت یا ارزش زمانی یا زیروبمی
حوزه موضوعی: موسیقی
enharmonic 1
ویژگی یکی از سه تتراکورد دانگ‌های موجود در موسیقی قدیم یونان که‏ دو فاصلۀ پایین آن تقریباً ربع پرده است
حوزه موضوعی: موسیقی
contemplation
دومین مرحلۀ تغییر رفتار اعتیادی که در آن مُراجع وجود مشکل اعتیادی را پذیرفته است، اما هنوز برای تغییر مصمم نیست متـ . مرحلۀ تأمل contemplation stage
حوزه موضوعی: اعتیاد
contemplator
فردی که در مرحلۀ تأمل قرار دارد
حوزه موضوعی: اعتیاد