واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3188
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
forest influences
اثرات زیست‌محیطی جنگل بر محیط اطراف خود، مانند ذخیره و پالایش آب و تلطیف هوا و کاهش سرعت باد
بازۀ زمانی بین دو رویداد در سامانۀ مخابراتی
retardation
نوعی تعلیق که به‌صورت متصل و بالارونده حل می‌شود
به‌کاربرید به‌جای: زمان تأخیر
به‌کاربرید به‌جای: زمان همدوسی
network delay,network latency
مدت‌زمانی که در تحویل هر یکای داده‌ای در خط ارتباطی یا شبکه تأخیر ایجاد می‌شود
acoustic delay
افزایش عمدی زمان انتقال صوت از چشمه تا گیرنده که برای ایجاد اثرات دلخواه در نظر گرفته می‌شود
تأخیر یا تقدم زمانی مربوط به یک گروه لرزه‌یاب، ناشی از اختلاف ارتفاع یا ناهمگنی لایه‌های سطحی یا گزینش مبنای مرجع
1. مدت‌زمان لازم برای عبور یک پیام میدی، از زمان ورود به ورودی میدی و خروج از گذر میدی 2. مدت‌زمان لازم برای پاسخ یک افزاره به یک پیام ورودی میدی
geometric delay
تأخیر ناشی از عوامل فیزیکی و واپایشی تردد در حرکت یک وسیلۀ نقلیه بی‌آنکه سایر وسایل نقلیه حرکت آن را سد کرده باشند
station amenities, station facilities
تجهیزات تأمین آب و برق و مواردی از این قبیل در ایستگاه‌های راه‌آهن
food service establishment
تأسیسات تجاری یا غیرتجاری عرضۀ مواد غذایی در محلی از زنجیرۀ توزیع که مصرف‌کننده غذا را از آنجا تحویل می‌گیرد
نوعی زباله‌سوز که در آن پسماندها را بدون جداسازی یا فراوری برای بازیافت می‌سوزانند
disposal facility
خاک‌چال یا زباله‌سوز یا تأسیساتی مشابه آن که برای نگهداری یا تخریب پسماند جامد به کار می‌رود
fuel farms, joint holder user installation, JHUI
تأسیساتی برای نگهداری سوخت هواگرد و توزیع آن به خطوط هوایی
accent 1
برجستگی نغمات که با تغییر شدت یا ارزش زمانی یا زیروبمی حاصل می‌شود
dynamic accent
تأکیدی که ازطریق تغییر شدت‌وری صدا ایجاد می‌شود
tonic accent, tonal accent
تأکیدی که براثر تغییر زیروبمی صدا ایجاد می‌شود
ویژگی نغمه‌ای که دارای تأکید باشد
برجسته کردن نغمات با تغییر شدت یا ارزش زمانی یا زیروبمی
enharmonic 1
ویژگی یکی از سه تتراکورد دانگ‌های موجود در موسیقی قدیم یونان که‌ دو فاصلۀ پایین آن تقریباً ربع پرده است
contemplation
دومین مرحلۀ تغییر رفتار اعتیادی که در آن مراجع وجود مشکل اعتیادی را پذیرفته است، اما هنوز برای تغییر مصمم نیست متـ . مرحلۀ تأمل contemplation stage
contemplator
فردی که در مرحلۀ تأمل قرار دارد
به‌کاربرید به‌جای: تدارک
فراهم آوردن منابع مالی براساس شرایط موردتوافق متقاضی
مجموعۀ فرایندهای شناسایی و جذب و جمع‌آوری و نگهداری و تخصیص منابع مالی در بخش سلامت
پرداخت پول به صندوقی که فعالیت‌های مربوط به احیای تالاب‌ها را تأمین مالی می‌کند
شخص یا سازمانی که کالا یا خدماتی را، معمولاً درازای دریافت بهای آن، برای استفاده در پروژه فراهم می‌کند
acknowledgement, ACK
اعلام وصول بسته‌ای از داده‌ها توسط یک رایانه در شبکه به رایانۀ فرستنده
تأیید کردن جای مسافر در هواپیما