واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1176
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
target of opportunity
هدفی که در بُرد شناسایی حسگرهای سطحی و هوایی یا دید‌بان‌ها قرار دارد و به‌طور ناگهانی نمایان می‌شود، ولی برای مقابله با آن اقدام پدافندی یا شلیک موشک برنامه‌ریزی یا درخواست نشده باشد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
learning objective
مقصود تعیین‏شده برای یادگیری که با توجه به آن مهارت و دانش یادگیرنده پس ‏از آموزش قابل اندازه‏گیری باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
target face, face
تکه‌ای پارچه یا کاغذ یا مقوا دربردارندۀ دایره‌های هم‌مرکز امتیاز که آن را بر روی آماجگاه نصب می‌کنند
حوزه موضوعی: ورزش
target seeker
افزاره‌ای که در موشک یا بمب نصب می‌شود تا آن را به‌سمت هدف هدایت کند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
کارشناسی چندرشته‌ای که درزمینۀ تجزیه‌وتحلیل و توسعۀ راهکارهای تعیین هدف برای پشتیبانی از اهداف فرماندهِ عملیات آموزش دیده ‌است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
target designation
انتخاب هدف در صحنۀ عملیات برای تهاجم
حوزه موضوعی: علوم نظامی
بخشی از فرایند تعیین و شناسایی اهداف نظامی که پیش‌تر هدف‌گزینی سنجیده نشده‌اند و اقدام علیه آنها برنامه‌ریزی نشده ‌است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
بخشی از فرایند تعیین و شناسایی اهداف نظامی که در طی آن اهداف بالقوه شناسایی می‌شوند تا در زمان مناسب علیه آنها اقدام شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
توانایی هواگَرد در تغییر هدف در مسیر پرواز
حوزه موضوعی: علوم نظامی
هریک از روش‌های تغییر توالی نوکلئوتیدی یک ژن یا ژن‌های خاص به‌صورت درون‌زیوه‌ای
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
نوعی هدفمندسازی دارو به‌نحوی‌که سامانۀ دارویی توانایی تشخیص اندام یا بافت یا یاخته‌های موردنظر را ندارد متـ . هدفمندسازی غیرفعال
حوزه موضوعی: علوم دارویی
راهبردی برای رساندن دارو به یاخته‌های مشخصی در بدن
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نگاه کنید به: هدفمندسازی انفعالی
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نوعی هدفمندسازی دارو به‌نحوی‌که دارو دقیقاً به اندام یا بافت یا یاخته‌های موردنظر برسد
حوزه موضوعی: علوم دارویی
time-sensitive targets, time-critical targets
هدفی که آشکارا خطرآفرین است و نیازمند واکنش فوری نیروهای خودی است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
تمامی هدف‌هایی که آنها را برای مقاوم کردن در مقابل سلاح‌های جنبشی در زیر زمین پنهان می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
target acquisition
فرایندی که در آن، هدف، شناسایی و آشکارسازی می‏شود و موقعیت آن برای به‌کارگیری سلاح تعیین می‏شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
رویه‏ای درجۀ دوم به معادله 1=(z2/c2)±(y2/b2)--(x2/a2)
حوزه موضوعی: ریاضی
hyperboloid of two sheets
هذلولی‌واری مرکب از دو قطعه که صفحات موازی با دو صفحه از صفحات مختصات را در مقاطعی به شکل هذلولی و صفحات موازی با صفحۀ سوم را در مقاطعی به شکل بیضی قطع می‌کند، مگر در بازه‏ای متناهی که در آنجا تقاطعی وجود ندارد
حوزه موضوعی: ریاضی
هذلولی‌واری مرکب از یک قطعه که صفحات موازی با یکی از صفحات مختصات را در مقاطعی به شکل بیضی و صفحات موازی با دو صفحۀ دیگر را در مقاطعی به شکل هذلولی قطع می‌کند
حوزه موضوعی: ریاضی
delusion
فکر یا مجموعۀ باورهای غیرعادی و بسیار شخصی که فرهنگ یا اعضای گروهی که شخص به آن تعلق دارد آن را تأیید نمی‌کنند، اما فرد آن را علی‌رغم غیرمنطقی بودن و وجود شواهد مخالف مصراً حفظ می‌کند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
paranoid delusion
هرگونه باور نادرست که فرد اعتقاد راسخ به آن داشته باشد و علی‌رغم وجود شواهدِ مغایر، از آن دست برندارد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
delusion of grandeur, grandiose delusion
ویژگی‌هایی مانند توانایی و دانایی و شأن و وجهه و قدرت و موفقیت و نظایر آن را به‌نحو بسیار اغراق‌آمیز یا به‌کذب به خود نسبت دادن
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
persecutory delusion, delusion of persecution
باور راسخ و کاذب به اینکه دیگران علیه فرد دست به توطئه و تهدید می‌زنند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
phobia
ترس مفرط و غیرواقعی و غیرقابل‌مهار و مرضی از افراد یا مکان‌ها یا موقعیت‌های خاص
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
sweating 2
برجستگی‌های فلزی با سطح صاف و نسبتاً کروی بر روی سطوحی از قطعۀ ریختگی که در تماس با سطوح قالب نیستند و عموماً به ‌سبب فشارهای داخلی مادۀ مذاب به وجود می‌آیند
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
دانه‌های قلع بر روی سطح قطعۀ ریختگی برنزی ناشی از جدانشینی معکوس
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
early planting
کشت زودهنگام گیاه زراعی
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
کسی یا دستگاهی که هدف یا مخاطب نامه‏های الکترونیکی ناخواسته و معمولاً مزاحم قرار گرفته باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
کسی که نامه‏های الکترونیکی را بدون خواست مخاطب و معمولاً برای ایجاد مزاحمت برای او می‏فرستد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏