واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1176
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: هم‌شنوی انتهای دور
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
هر ذره‏ای که در برهم‏کنش قوی شرکت کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
هادرونی که شامل یک کوارک شگفت باشد و بقیۀ کوارک‌های آن از نوع بالا یا پایین باشند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
تولید هادرون از کوارک‌ها و گلوئون‌هایی که در برخورد الکترون ـ پوزیترون پرانرژی یا پروتون ‌ـ ‌پادپروتون پرانرژی به وجود آمده‌اند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
mooring chock
سازه‌ای از آهن ریختگی بر روی عرشۀ کشتی که دارای لبه‌های قوسی برای هدایت طناب‌های مهار است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
هادی طنابی که در کنارۀ حوضچه نصب شده است و برای گذراندن و هدایت طناب از آن استفاده می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
در سامانه‏های جابه‏جایی، معبری که فقط وسایل نقلیۀ خاص در آن رفت‏وآمد می‏کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
open cut guideway
هادی‌راهی که پایین‌تر از سطح طبیعی زمین و در گودی قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
هادی‌راه ناهم‌سطح بر روی سازه‌ای که ارتفاع ایمن را برای وسایل نقلیۀ درحال‌حرکت بر سطح زمین فراهم می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
هارپسیکوردی که مانند ارگ به صفحة پایی مجهز است
حوزه موضوعی: موسیقی
glass harmonica, armonica (it.), harmonica, musical glasses
سازی از خانوادۀ خودصداهای سایشی که در آن ردیفی از جام‌های شیشه‌ای با اندازه‌های معین از کوچک به بزرگ بر روی یک محور چرخندۀ افقی قرار گرفته‌اند و در حال چرخش با تماس انگشتان دست تولید صدا می‌کنند
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: توفند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
hockey
نگاه کنید به: هاکی میدانی
حوزه موضوعی: ورزش
roller hockey, rink hockey, quad hockey
نوعی بازی شبیه به هاکی روی یخ که با چرخ‌سره و چوب هاکی بین دو تیم پنج‌نفره بازی می‌شود
حوزه موضوعی: ورزش
نگاه کنید به: هاکی میدانی
حوزه موضوعی: ورزش
نوعی هاکی که بر روی یخ‌سُرگاه بازی می‌شود و در آن بازیکنانِ مجهز به یخ‌سره و چوب هاکی سعی می‌کنند استوانک را وارد دروازۀ حریف کنند
حوزه موضوعی: ورزش
indoor hockey
نوعی هاکی در فضایی سرپوشیده با ابعاد 44 در 22 متر که بین دو تیم شش‌نفره انجام می‌شود
حوزه موضوعی: ورزش
نوعی بازی میدانی که در آن تیم‌های یازده‌نفره با چوبی سرکج به گوی ضربه می‌زنند تا آن را وارد دروازۀ حریف کنند متـ . هاکی روی چمن هاکی hockey
حوزه موضوعی: ورزش
spore
یاخته‏ای تولیدمثلی در گیاهان بی‏گل، قارچ‌ها، سرخس‌ها و تعدادی از باکتری‌ها که در چرخۀ زندگی یا تکثیر آنها نقش دارد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
هاگ مولد فساد در قوطی‌های کنسروی که به‌خوبی خنک نشده باشند
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
فرایند تشکیل و تکوین هاگ در اواوسیست (oocyst)
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
sporangium
محفظه‏ای که در آن هاگ‌های غیرجنسی تشکیل می‏شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
هاگی که پس از بارور شدن تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
مرحلۀ دولادی تشکیل هاگ در چرخۀ زندگی گیاه
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
مربوط به هاگ‏رُست
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
مرحله‌ای غیرجنسی در چرخۀ زندگی انگل که در آن هاگدانه‌ها و هاگ‌دان‌ها درون اواوسیست‌ها (oocysts) تکوین می‌یابند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
مرحله‌ای از تکثیر غیرجنسی در برخی انگل‌ها پیش از تشکیل مام‌یاخته و پیدایش هاگ‌دانه‌ها در آن
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
کیسۀ دربرگیرندۀ هاگ‌ها یا یاخته‌های تولیدمثلی
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
جزء تولیدکنندۀ هاگ در هاگ‌رست‌های جگرواش‌ها و شاخ‌واش‌ها و خزه‌تباران
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
تشخیص یک هالۀ رنگین در اطراف منبع نور
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی