واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4216
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
magnetic inclination
زاویۀ میان مؤلفۀ افقی و راستای میدان مغناطیسی کل
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نگاه کنید به: میانای برنامۀ کاربردی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: مراجع
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
فردی که کار محافظت و نظارت بر زندانی را در اردوگاه‌های جنگی و بازداشتگاه‌ها و جلسات بازپرسی و ترک و انتقال از مکانی به مکان دیگر بر عهده دارد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
agent provocateur, inciting agent, provocateur2
فردی که برای شناسایی و دستگیری افراد مستعد ارتکاب جرم سیاسی یا اجتماعی وارد جمع آنها می‌شود و آنها را به ارتکاب جرم ترغیب می‌کند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
فردی که برای مأموریت اطلاعاتی تعیین می‌شود و صرفاً وظیفة پایش و ثبت جزئیات سازمان یا مکان موردنظر را بر عهده دارد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
1. استقرار موقت یگان‌ها یا کارکنان در یک سازمان 2. اعزام افراد برای انجام اموری که فرعی یا موقتی است، ازجمله مأموریت دادن به آنها برای تدارک جا و سهمیۀ جیرۀ نیروها
حوزه موضوعی: علوم نظامی
consular officer
هر عضو نمایندگی کنسولی در هر رده که به انجام وظایف کنسولی می‌پردازد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
secret agent, agent 4, foreign agent 2, intelligencer, operative, informer, intelligence agent, intelligence officer, undercover agent
فردی که به جمع‌آوری اطلاعات محرمانۀ یک کشور و قرار دادن آن در اختیار کشور دیگر می‌پردازد متـ . جاسوس spy
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
وظیفه‌ای که انجام آن دلیل وجودی آن سازمان است
حوزه موضوعی: مدیریت
مأموریتی که علیه یک یا چند هدف دشمن انجام می‌شود و منظور از آن در هم شکستن توان نظامی و ارادۀ جنگ‌افروزی دشمن است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ویژگی هواگَردی که از امکانات و تجهیزات لازم برای انجام مأموریت برخوردار است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
institute, institut (fr.)
مرکز علمی یا تحقیقاتی * واژۀ "انستیتو" فقط در ترکیب "انستیتو پاستور" به همین صورت باقی می‏ماند.
حوزه موضوعی: عمومی
electronic corporation
مؤسسه‌ای که کسب‌وکار خود را عمدتاً ازطریق اینترنت انجام می‌دهد متـ . ای‌ـ مؤسسه e-corporation
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
author 2
سینما و تلویزیون کارگردانی که در مجموعۀ آثارش تفکر و جهان‌بینی خاصی، ازطریق تعامل میان مضمون و سبک، انعکاس می‌یابد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی پدیدآوری که اثری را با گردآوری شواهد به‌قصد ارائۀ ترکیبی نوین یا ارائۀ نظر جدید پدید می‌آورد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
co-author 2, joint author 2
شخصی که با یک یا چند مؤلف دیگر همکاری می‌کند
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
component 3, sense component
کوچک‌ترین واحد معنایی سازندۀ معنای واژه متـ . مشخصۀ معنایی semantic feature
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: عامل
حوزه موضوعی: عمومی
component of a vector
تصویر یک بُردار در راستایی مفروض
حوزه موضوعی: ریاضی
component of a space
زیرفضای همبند بیشین
حوزه موضوعی: ریاضی
نگاه کنید به: اجزای گشت
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نگاه کنید به: مؤلفۀ مسیر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
power component
نگاه کنید به: مؤلفۀ فعال
حوزه موضوعی: فیزیک‏
معرف مجموعه‌الزاماتی که پدیدآور و ارزیاب باید در زمینۀ امنیت رعایت کنند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نگاه کنید به: مؤلفۀ ناکنا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
active component
مؤلفه‏ای از جریان یا ولتاژ یا توان ظاهری که در ایجاد توان واقعی سهیم است متـ . مؤلفۀ توانی power component
حوزه موضوعی: فیزیک‏
route component
میانگین سرعت باد پیش‏بینی‌شده، موازی با مسیر پرواز و در تراز پرواز برای کل مسیر متـ . مؤلفۀ باد مسیر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
زاویۀ انحراف یا زاویۀ میل یا شدت مغناطیسی در هر نقطه بر روی سطح زمین
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
reactive component
مؤلفه‌ای از بُردار ولتاژ یا جریان که در مقدار توان الکتریکی نقشی ندارد متـ . مؤلفۀ غیرفعال
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: مؤلفۀ وردایی
حوزه موضوعی: آمار، ریاضی