واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1959
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
برگه‌ای بر روی میز غذاخوری در مراسم رسمی شام شامل فهرست خوراکی‌هایی که ارائه می‌شود متـ . کارت منو
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
contactless card
کارتی که تراشه‌ای در درون آن تعبیه شده و برای انتقال داده‌های آن کافی است آن را به پایانه نزدیک کرد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نگاه کنید به: کارت صورت‌غذا
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نوعی کارت پلاستیکی که یک ریزپردازنده در آن تعبیه شده است و کاربردهای مختلف دارد ازجمله پرداخت‌های مالی
حوزه موضوعی: اقتصاد
postcard, postal card, carte postale (fr.)
پست‏نامه‏ای (letter-post) به‌صورت برگۀ مستطیل‏شکل مقوایی یا کاغذی محکم که با توجه به احکام اتحادیۀ جهانی پست می‏توان آن را بدون پاکت ارسال کرد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
card reader, CR 1
نوعی افزارۀ الکترونیکی که داده‌های انواع افزاره‌های ذخیره‌سازی حافظه‌ای قابل‌حمل را می‌خواند و انتقال می‌دهد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
farecard reader
دستگاهی که میزان اعتبار کارت کرایه را مشخص می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
EFTPOS terminal, pos terminal, credit card terminal, payment terminal
وسیله‌ای که از آن برای پرداخت با کارت اعتباری در سامانۀ پردازه استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: عمومی
توافقی برای تنظیم قیمت که به‌صورت رسمی یا غیررسمی بین شماری از بنگاه‌ها شکل می‌گیرد
حوزه موضوعی: اقتصاد
گُنجایه‌ای مکعب‌شکل، از جنس مقوا و گاه پلاستیک، برای بسته‌بندی و حمل
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
activity area
مکانی که فعالیت‌هایی ازقبیل ابزارسازی یا سلاخی یا تهیۀ غذا در آن انجام می‌گرفته است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
dairy factory, creamery, dairy
واحدی تولیدی که در آن فراورده‌های شیری تولید می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
بازدید گردشگران از کارخانه‌ها برای مشاهدۀ فرایند تولیدات آنها
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
board mill, board sawmill
کارخانۀ چوب‌بُری که تختۀ خام با ضخامت 2/5 سانتی‌متر تولید می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
sawmill timber, timber sawmill
کارخانه‌ای برای تولید چوب‌هایی ضخیم‌تر از پنج سانتی‌متر
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
کارخانه‌ای که در آن ریخته‌گری انجام می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
کارخانۀ تولید ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
کارخانه‌ای که در آن گوشت خام و پخته فراوری و بسته‌بندی می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
سامانه‏ای که در آن کارخواه درخواستی برای کارساز می‏فرستد و کارساز آن درخواست را پردازش می‏کند و نتیجه را به کارخواه بازمی‏گرداند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
کارد مخصوصی برای سربازان مستقر در سنگر
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ابزارهایی مانند کارد و چنگال و قاشق که جزء وسایل غذاخوری محسوب می‌شوند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نگاه کنید به: کارساز دادگان
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
chargé d’affaires, c.d.a.
بالاترین مأمور سیاسی سفارت که در غیاب سفیر یا نبود روابط در سطح سفیر مسئولیت هیئت نمایندگی را بر عهده دارد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
permanent chargé d’affaires, chargé d’affaires en titre, chargé d’affaires en pied
بالاترین مأمور دیپلماتی در هیئت نمایندگی، هنگامی که روابط دو کشور در سطح سفیر نیست
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
acting chargé d’affaires, chargé d’affaires par intérim, chargé d’affaires ad interim
بالاترین مأمور سیاسی سفارت که در غیاب سفیر به هر دلیل، مسئولیت هیئت نمایندگی را بر عهده دارد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
درمان بیماری با فعالیت بدنی
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
scraper 2
افزاره‌ای که از آن اغلب به همراه توپک (pig) برای زدودن رسوب از خطوط لوله استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: خوردگی
campaign 2
مجموعه‌فعالیت‌های برنامه‌ریزی‌شده با هدف خاص سیاسی
حوزه موضوعی: عمومی
رایانه‌ای که در شبکۀ داخلی به‌صورت خودکار هزینۀ استفاده از خدمات را محاسبه می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
رایانه‏ای کارساز که به امور مربوط به ارتباط مداوم با دیسک یا نوارخانۀ داده‏ها می‏پردازد متـ . کارداد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏