واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1959
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
personal unblocking key code, PUK code
کدی که پس از سه بار ورود اشتباه شناسه، قادر به رفع مسدودیت از گوشی تلفن همراه است
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
source code
مجموعه‌ای از دستورها که برای اجرای کار خاصی به رایانه داده می‌شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
international analysis code, IAC
کُد بین‌المللی برای مخابرۀ جزئیات واکاوی‌های نقشۀ همدیدی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
encoder, coder 1
شخص یا برنامه یا نرم‏افزار یا دستگاه تبدیل اطلاعات به صورتی دیگر و براساس رمزگذاری معین
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
encoding, coding 1
فرایند تبدیل اطلاعات به صورتی دیگر براساس رمزگذاری معین
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
تبدیل کردن اطلاعات به‌صورتی دیگر براساس رمزگذاری معین
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
geocode, geocoding
فرایند تعیین موقعیت یک مکان به‌صورت مختصات جغرافیایی از طریق مقایسة آن با دیگر داده‌های جغرافیایی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
فرایند کدبندی مکانی هم‌زمان برای شمار بسیاری از اطلاعات مربوط به نشانی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عملیاتی در سامانة اطلاعات مکانی (سام) برای تبدیل نشانی خیابان‌ها به داده‌های مکانی که به‌صورت عارضه بر روی نقشه قابل نمایش باشند
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
فرایند یافتن یک مکان متنی مشخص مانند نشانی خیابان از روی مختصات جغرافیایی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
ویژگی اطلاعاتی که براساس رمزگذاری معینی به صورتی دیگر تبدیل شده باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: صوت‌کدگذاری پیشرفته
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: دسترسی چندگانۀ کدتقسیم
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
opacus
تکه یا برگه یا لایۀ گسترده‏ای از ابر، که بخش بیشتری از آن چنان کدر است که خورشید یا ماه از پشت آن پیدا نیست؛ این اصطلاح همراه با ابرهای فرازکومه‏ای و فرازپوشنی و پوشن‏کومه‏ای و پوشنی می‏آید
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
opacity
توانایی جسم یا ماده در جلوگیری از عبور تابش که به‌صورت نسبت شار تابش فرودی به شار گذرنده از آن نشان داده می‏شود
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
tarnish
تغییر رنگ سطح فلز به‌دلیل تشکیل لایۀ نازکی از محصولات خوردگی بر روی آن
حوزه موضوعی: خوردگی
atmospheric opacity
ظرفیت جوّ در تضعیف شدت نور
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
وضع‏کنندۀ قواعدی برای انطباق عناصری از یک مجموعه بر عناصری از مجموعۀ دیگر و معمولاً با تناظر یک‏به‏یک
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
وضع قواعدی برای انطباق عناصری از یک مجموعه بر عناصری از مجموعۀ دیگر و معمولاً با تناظر یک‏به‏یک
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی
نگاه کنید به: صوت‌کدگذاری پیشرفته
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
تبدیل داده‌های تصویری به یک قالب قابل خواندن به‌کمک رایانه برای فشرده‌سازی یا انتقال یا ذخیره‌سازی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
استفاده از الگوریتم/ خوارزمی خاص در ذخیره‌سازی و انتقال نشانک‌ها/ سیگنال‌های تصویر
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
شیوه‏ای در کدگذاری که در آن از دو یا چند کد بلوکی (block codes) با پیچیدگی کمتر و به‌صورت پشت‌سرهم برای دست یافتن به قابلیت اطمینان بالاتر استفاده می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
فرایند خلاصه‏سازی اطلاعات مربوط به یک شبکۀ واقعی حمل‌ونقل و ثبت آنها به صورتی مناسب برای پردازش رایانه‏ای
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
وضع کردن قواعدی برای انطباق عناصری از یک مجموعه بر عناصری از مجموعۀ دیگر و معمولاً با تناظر یک‏به‏یک
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
geocoding engine
هستاری در چهارچوب کدبندی مکانی که فرایند کدبندی را پیش می‌برد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
شخص یا برنامه یا نرم‏افزار یا دستگاه مبدل اطلاعات رمزبندی‏شده به‌صورت پیش از رمزبندی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فرایند تبدیل اطلاعات رمزبندی‏شده به‌صورت پیش از رمزبندی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
تبدیل کردن اطلاعات رمزبندی‏شده به حالت پیش از رمزبندی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ویژگی اطلاعات رمزبندی‏شده‏ای که به حالت پیش از رمزبندی تبدیل شده باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏