واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1385
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
hanging wall 1
بخش زبرین گسل
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، ژئوفیزیک
volatile
ویژگی ماده‌ای که به‌سادگی در دماهای نسبتاً پایین تبخیر می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
ventricular escape
تخلیۀ الکتریکی یاخته‌های ضربان‌ساز بطن هنگامی که سرعت تخلیۀ سینوسی کم یا متوقف می‌شود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
نگاه کنید به: فراراند سرعتی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
جابه‏جایی ظاهری و روبه‏بالای رویدادهای بازتابی به سبب وجود مناطقی با سرعت زیاد در لایه‏های سطحی‏تر متـ . فراراند pull-up 2
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
حالت صفحۀ اقیانوسی که بر لبۀ صفحۀ قاره‏ای رانده شده است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
رانده شدن پوستۀ اقیانوس بر روی لبۀ صفحۀ قاره‏ای
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
devolatization
فرایندی دگرگونی که به خارج شدن سازاهای (constituents) فرّار و افزایش متناسب سازاهای غیرِفرّار منجر می‌شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
فرایند انتقال هر خاصیت جوّی، تنها براثر حرکت در جوّ
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
انتقال خواص جوّی توسط باد زمین‌گَرد در امتداد وزش آن
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
میزان افزونی هزینۀ واقعی پروژه نسبت به هزینۀ مبنا یا مصوب
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
مربوط به فرارَفت
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: مواد فرّار
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
توصیف نظریه‌ یا عقاید عمومی فروید در بالاترین سطح انتزاع که شامل دستگاه روانی، مانند فرومن و آن‌من و فرامن، و توزیع انرژی در چارچوب آن میشود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
روبشی که در آن بسامد با زمان افزایش می‏یابد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نگاه کنید به: فراخ‌باند روی خط برق
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نگاه کنید به: فراخ‌باند روی خط برق بی‌سیم
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نگاه کنید به: فراخ‌باند روی خط برق داخلی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
volatility
خاصیتی در ماده که باعث می‌شود نقطۀ جوش پایین و فشار بخار بالا داشته باشد
حوزه موضوعی: شیمی
rising action
بخشی از پِی‌رنگ که با رخدادی هیجان‌انگیز آغاز می‌شود و به سمت نقطۀ اوج پیش می‌رود
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
altitude 2
ارتفاع یک نقطۀ مرتفع یا هواپیما نسبت به تراز متوسط دریا
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
apparent altitude
فرازای زاویه‌ای یک جِرم سماوی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
pressure altitude
فرازای مربوط به مقدار معینی فشار هوا مطابق با جوّ استاندارد ایکائو
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
transition altitude, TA 2
ارتفاعی که با توجه به فشار هوا در نزدیکی فرودگاه تعیین می‌شود و فرازای واقعی هواگَرد باید به اندازۀ آن یا کمتر از آن باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
orbital altitude
فرازای متوسط یک ماهواره از سطح زمین
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
absolute altitude
فرازای یک سیاره یا قمر از زمین
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
metalanguage
زبانی که برای توصیف زبان هدف به کار می‌رود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
metalinguistic
مربوط به فرازبان
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
برگه یا لایۀ ابر خاکستری یا آبی‏، با ظاهری مخطط، رشته‏رشته یا یکنواخت که همه یا بخشی از آسمان را می‏پوشاند و بخش‌هایی از آن چنان نازک است که خورشید از ورای آن قابل تشخیص است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ابری که از ابر فرازپوشنی زاده شده باشد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ