واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 828
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
bale cutter
دستگاهی برای کوچک کردن اندازة عدل‌های بزرگ لاستیکی
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
نگاه کنید به: ماشین عدل‌ساز
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
دسترسی محدود یا نبود دسترسی به غذای مناسب از راه‌های متعارف اجتماعی
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
nonalignment/ non-alignment
موضع‌گیری ضداستعماری اکثر کشورهای جهان سوم که جویای هویت جمعی مستقل از شرق و غرب بودند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
intentional uncertainty
عدم قطعیت ناشی از ارادۀ یک بازیگر هوشمند با توانایی پیش‌بینی گزینه‌های موجود و نظارت بر آنها
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
موقعیتی که در آن مدت‌زمان واکنش بیش از مدت‌زمان هشدار است
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
مسائلی دربارۀ آیندۀ یک پدیده که پیش‌بینی آن دشوار است، ولی تأثیر چشمگیری بر موفقیت برنامه‌های دردست‌اجرا دارد
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
dynamic uncertainty
موقعیتی که در آن مدت‌زمان هشدار بیش از مدت‌زمان واکنش است
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
stochastic uncertainty
عدم قطعیت ناشی از وجود پدیده‌های روبه‌تکامل و بدون هدف خاص
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
structural uncertainty
نگاه کنید به: عدم قطعیت کیفی
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
نوعی خطا در مدل‌سازی که می‌توان آن را با دانش یا اطلاعات یا داده‌های بیشتر کاهش داد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
موقعیتی که در آن تصمیم‌گیرندگان از مدل سامانه و همچنین توزیع احتمالی متغیرها و پیامدهای مختلف آن آگاهی ندارند
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
random uncertainty, aleatory uncertainty
عدم قطعیت ناشی از نوفۀ کاتوره‌ای و خطاهای اندازه‌گیری
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
quantitative uncertainty
وضعیتی که در آن آینده‌های بدیل منطق بنیادی یکسانی دارند و مجموعه‌معادلات یکسانی روابط میان آنها را نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
qualitative uncertainty
موقعیتی که در آن آینده‌های بدیل ازنظر ساختاری منطق‌های متفاوتی دارند متـ . عدم قطعیت ساختاری structural uncertainty
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
ستارۀ اپسیلون کلب اکبر با قدر 1/5 که غول درخشانی از ردۀ ب2 به‌ فاصلۀ 570 سال نوری از زمین است متـ . اپسیلون کلب اکبر Epsilon Canis Majoris
حوزه موضوعی: نجوم‌
flat 2
بخش کوچکی از عرشه که صاف و بدون انحنا است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
watertight flat
بخشی از عرشه که ضدِآب است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
هر سطح افقی محصور در بدنۀ جانبی کشتی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
deck 3, tablier (fr.)
سطح فوقانی پل که زیر روسازی قرار می‏گیرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
محلی مشخص بر روی سکوی نفتی یا عرشۀ کشتی برای نشست‌وبرخاست بالگَرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نگاه کنید به: عرشۀ پاشنه‏گاه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عرشه‏ای بر روی عرشۀ اصلی کشتی که در پاشنه به‌گونه‏ای نصب می‏شود که کاملاً در مقابل آب نفوذناپذیر باشد و عرض کشتی را به‏طور کامل در بر گیرد؛ از این عرشه برای افزایش نیروی شناوری استفاده می‏شود متـ . عرشۀ پاشنه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
بالاترین عرشۀ شناور که پل فرماندهی روی آن قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
embarkation deck
بالاعرشه‌ای که تجهیزات لازم برای سوار شدن به کشتی را داراست
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نگاه کنید به: عرشۀ سینه‏گاه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عرشۀ زبرین در سینۀ کشتی متـ . عرشۀ سینه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
watertight deck
در سازۀ کشتی، عرشه‌ای که ضدِآب باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
weathertight deck
عرشه‌ای که در برابر هوا نفوذناپذیر باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
ساختمان و محوطۀ هر مهمان‌خانه‌ متـ . عرصه و اعیان هتل
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی