واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 828
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
planoconcave lens
نوعی عدسی که یک سطح تخت و یک سطح کاو دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی عدسی که یک سطح تخت و یک سطح کوژ دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
absorption lens
عدسی‌ای که با جذب طولِ‌موج‌های معینی مانع عبور آنها می‌شود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
وسیله‌ای که در آن برای کانونی کردن باریکه‌های ذرات باردار از میدان چارقطبی الکتریکی یا مغناطیسی استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
وسیله‌ای متشکل از چهار الکترود که با قطبیت‌های متناوب چیده می‌شوند و برای کانونی کردن ذرات باردار به کار می‌روند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی عدسی که شامل دو بخش است و فاصلۀ کانونی هر بخش با دیگری فرق دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
عدسی دوربینی که میدان دید زاویه‏ای آن بین 75 تا 100 درجه باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عدسی دوربینی که میدان دید زاویه‏ای آن کمتر از 60 درجه باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عدسی دوربینی که میدان دید زاویه‏ای آن بیش از 100 درجه باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عدسی دوربینی که میدان دید زاویه‏ای آن بین 60 تا 75 درجه باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نوعی عدسی با فاصلۀ کانونی متغیر که از آن برای دورنمایی و نزدیک‏نمایی موضوع، بدون نیاز به حرکت دوربین، استفاده می‏شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
concave lens
نگاه کنید به: عدسی واگرا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
concavoconvex lens
عدسی هم‌گرایی که یک سطح کاو و یک سطح کوژ دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
convex lens
نگاه کنید به: عدسی هم‌گرا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
convexoconcave lens
عدسی واگرایی که یک سطح کوژ و یک سطح کاو دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
positive lens
نگاه کنید به: عدسی هم‌گرا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
compound lens
سامانه‌ای متشکل از دو یا چند عدسی با شعاع‌های یکسان که به‌جای یک عدسی منفرد به‌ کار می‌رود تا برخلاف عدسی منفرد ابیراهی نداشته باشد یا ابیراهی آن به حداقل برسد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
سامانه‌ای از عدسی‌ها، معمولاً در تلسکوپ‌های کپلری، که متشکل از چهار عدسی است و تصویر نهایی حاصل از آنها مستقیم است
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
negative lens
نگاه کنید به: عدسی واگرا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی عدسی که برای موازی ساختن پرتوهای ورودی به سامانۀ نوری به کار می‌رود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نوعی عدسی که تمام پرتوهای نور محوری گذرنده از آن، فاصلۀ کانونی یکسان دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
anastigmatic lens/ anastigmat lens, anastigmat
عدسی مرکبی که آستیگماتی را کمینه می‌کند و اَبیراهی‌های رنگی و کروی را در سامانۀ اپتیکی کاهش می‌‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
photochromic lens
نوعی عدسی حساس‌به‌نور که مقدار عبور نور از آن در آفتاب کاهش و در نور کم افزایش می‌یابد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
meniscus lens
نوعی عدسی که یک سطح آن کوژ و سطح دیگرش کاو است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
meniscus concave lens
نوعی عدسی هلالی که واگراست
حوزه موضوعی: فیزیک‏
meniscus convex lens
نوعی عدسی هلالی که هم‌گراست
حوزه موضوعی: فیزیک‏
converging lens, convergent lens
نوعی عدسی که فاصلۀ کانونی مثبت دارد متـ . عدسی کوژ convex lens عدسی مثبت positive lens
حوزه موضوعی: فیزیک‏
anamorphic lens, anamorphote lens
نوعی عدسی‏ با یک یا چند سطح استوانه‏ای که بزرگ‏نمایی آن در جهت‌های افقی و قائم با هم متفاوت است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
diverging lens, divergent lens, dispersive lens
نوعی عدسی که فاصله کانونی منفی دارد متـ . عدسی کاو concave lens عدسی منفی negative lens
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: بسته 1
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی