واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 828
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
کسی که مسئولیت نهایی اجرای یک فرایند و تحقق اهداف آن را بر عهده دارد و از توانایی و اختیار لازم برای اِعمال تغییرهای ضروری برخوردار است
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
Bootes, Boo, Herdsman
صورتی فلکی در آسمان شمالی (northern sky) که به شکل یک مرد گاوچران تصور می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
نوعی مالیات بر کالا یا خدمات
حوزه موضوعی: اقتصاد
hotel tax, bed tax, resort tax, room tax
مالیاتی که دولت محلی یا مرکزی یا سازمانی دیگر برای افزایش درآمد یا توسعه و بهبود زیرساخت‌های گردشگری از بازدیدکنندگان بابت اقامتشان دریافت می‌کند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
estate duty, estate tax
مالیات بر ارثی که پیش از تقسیم ارث، ارزیابی می‌شود
حوزه موضوعی: اقتصاد
هزینه‌هایی که مقامات بندری برای گذر کالا از اسکله از کشتی‌ها دریافت می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عوارضی برای ورود کشتی‌های بازرگانی به بندرگاه براساس قوانین بندری
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
هزینه‌ای که در صورت استفاده از بیسه برای تخلیه و بارگیری شناورها دریافت می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عوارضی که برای گرفتن تراز از بندر به مسئولان بندر پرداخت می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
high-occupancy toll, HOT
عوارضی که از خودروهای تک‌سرنشینی اخذ می‌شود که از خطوط یا راه‌های مختص به خودروهای پرسرنشین عبور می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
pilotage 2, pilotage dues
هزینه‏ای که برای خدمات راهنماییِ تردد در رودخانه یا بندر یا دهانه یا کانال (canal) از کشتی‌ها دریافت می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
مالیات یا تعرفه‌ای که بر واردات وضع می‌شود
حوزه موضوعی: اقتصاد
هزینه‏ای که ادارۀ بندر به ازای هر لنگراندازی اخذ می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عوارضی که برطبق قانون باید برای مهار شناورها در ساحل یا در اسکله پرداخت شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عوارضی که برای نگهداری شناوه‌ها و نشان‌فرست‌ها از شناورها دریافت می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
electronic toll collection, ETC
دریافت عوارض از خودروهای گذرنده از محل اخذ عوارض به‌صورتی‌که مبلغ عوارض را بدون نیاز به توقف از حساب افرادی که شمارۀ خودروِ آنها پیش از این ثبت شده است کم می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری
فردی که به عوام‌فریبی می‌پردازد
حوزه موضوعی: جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
demagogy, demagoguery
کسب حمایت سیاسی تودۀ مردم با سوء‌استفاده از احساسات آنها
حوزه موضوعی: جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
فرد معتقد به عوام‌گرایی
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
حرکت یا فلسفه‌ای که درصدد جلب توده‌هاست و رگه‌هایی از عوام‌فریبی دارد
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نظریه‏ای در گردشگری که به شناخت عواملی از قبیل اشتغال و وضعیت جامعه و شرایط خصوصی زندگی افراد که موجب گردشگری می‌شود می‌پردازد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
شرایطی در محیط زیست که بر حیات یا خاک تأثیر می‌گذارد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
functional elements
فعالیت‌های مرتبط با مدیریت پسماند جامد از نقطۀ تولید تا دفع نهایی
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نظریه‏ای در گردشگری که به شناخت عواملی از قبیل موقعیت‌ها و فعالیت‌های جالب که موجب جذب گردشگران می‌شود می‌پردازد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
عواملی که مردم یک کشور را براساس شباهت‌های فرهنگی، در مقام ملتی واحد، با یکدیگر متحد و یکپارچه می‌سازد
حوزه موضوعی: جغرافیای سیاسی
centrifugal forces
عواملی که مردم یک کشور را براساس تفاوت‌های فرهنگی از یکدیگر جدا می‌سازد و همبستگی ملی و یکپارچگی سرزمینی را مخدوش می‌کند
حوزه موضوعی: جغرافیای سیاسی
recurrence
ظهور مجدد علائم یا نشانه‌های بیماری پس از فروکش
حوزه موضوعی: پزشکی
ویژگی بیماری یا نشانه یا علامتی که پس از دوره‌های فروکش بازمی‌گردد
حوزه موضوعی: پزشکی
exhibitionist
فردی که عورت‌نمایی می‌کند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نوعی کژکامی که در آن رسیدن به ارضای جنسی ازطریق نمایش اندام جنسی عریان خود به افراد بیگانه و بدون هیچ‌گونه فعالیت جنسی حاصل می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی