واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 828
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
self-service office, bureau à libre service (fr.)
واحد یا دفتر یا مجموعه‏ای از تجهیزات و وسایل خودکار که اغلب در مکان‌های عمومی خدمات پُستی را بدون کمک متصدیان امور پُستی ارائه می‏کند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات - پست
dentine/ dentin, substantia eburnea, ebur dentis, dentinum
بخشی‌ سخت‌ از دندان‌ که‌ مغزۀ دندان‌ را احاطه‌ کرده‌ است‌ و در قسمت‌ تاج‌ با مینا و در قسمت‌ ریشه‌ با ساروجه‌ پوشیده‌ شده‌ است‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
primary dentin
عاج‍ی‌ که‌ در روند تکامل‌ طبیعی‌ دندان تشکیل‌ می‌شود
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
secondary dentin
عاج‍ی‌ که‌ به‌وسیلۀ یاخته‌های‌ عاج‌ساز مغزۀ طبیعی‌ دندان‌، بعد از کامل‌ شدن‌ انتهای‌ ریشه‌، به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
dentinogenesis, odontogenesis 2
فرایند تشکیل‌ عاج‌ دندان‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
dentinoblast
هریک‌ از یاخته‌های‌ سازندۀ عاج‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
dentinoclast
هریک‌ از یاخته‌هایی‌ که‌ شبیه‌ به‌ یاخته‌های‌ استخوان‌کاه‌ (osteoclast) هستند و باعث‌ تحلیل‌ عاج‌ می‌شوند
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
نگاه کنید به: پیش‌عاج
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
dentinal
مربوط‌ به‌ عاج‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
food habits, dietary habits, eating habits
رفتار افراد در انتخاب و مصرف غذا
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
ordinario (it.), ordinary, ord.
دستور و شیوه‌ای برای بازگشت به شیوۀ عادی نوازندگی بعد از قسمتی که در آن از فن نوازندگی خاصی استفاده شده ‌است
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: درجۀ عادی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل هوایی، گردشگری و جهانگردی
feature 2
مجموعه‌ای از نقاط و خطوط و چندضلعی‌ها در پایگاه داده‌های مکانی که بیانگر یک شیء در جهان واقعی است
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
terrain exercise
تمرینی برای فائق آمدن بر مشکلات یک وضعیت نظامی مشخص بر روی زمین که در آن افراد نظامی فرضی هستند و راهکار معمولاً مکتوب است
حوزه موضوعی: علوم نظامی، مهندسی نقشه‏برداری
traffic impact analysis, impact analysis
مطالعۀ تأثیر کاربری زمین بر تردد اطراف
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
terrain analysis
گردآوری اطلاعات در مورد عوارض طبیعی یا انسان‌ساخت در زمین عملیات و تحلیل و ارزیابی و تفسیر آنها برای پیش‌بینی تأثیرشان بر عملیات نظامی
حوزه موضوعی: علوم نظامی، مهندسی نقشه‏برداری
نقشه‏برداری عوارض زمین در یک منطقه
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نقشه‏برداری عوارض سطح اقیانوس در یک منطقه
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عارضۀ واقع در کرانه به‌نحوی‌که بخش‌هایی از آن در زیر آب باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
linear feature, line feature
عارضه‌ای مکانی که به‌صورت یک خط یا مجموعه‌ای از خطوط نمایش داده می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عارضۀ هر سطح که با خطوط هـم‌زمـیـن‌پـتانسیل (equal geopotential lines) نشان داده می‌شود متـ . عارضۀ زمین‌پتانسیلی مطلق absolute geopotential topography
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
absolute geopotential topography
نگاه کنید به: عارضۀ زمین‌پتانسیلی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
areal feature, area feature
شکلی بسته که محدودۀ داخل آن سطحی همگن دارد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
natural feature
عارضه‌ای که ساختۀ دست انسان نیست
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
man-made feature, culture 1, cultural feature
عارضه‌ای بر روی زمین که به دست انسان ساخته شده است
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نگاه کنید به: عارضۀ نقشه‌نگاشتی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عارضۀ بارز یا بخش مهمی از سطح زمین که در نقشۀ عارضه‌نگاشتی نشان داده می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
هر عارضۀ طبیعی یا مصنوعی که بر روی نقشه نمایش داده شده است متـ . عارضۀ نقشه map feature
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
عارضه‌ای که نشان‌دهندۀ یک موقعیت منفرد است
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نگاه کنید به: عامل سطح‏فعال
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی، مهندسی بسپار