واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3420
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
دستۀ خاصی از بازدارنده‌های خوردگی حاوی نیتروژن آلی با وزن ملکولی بیش از دویست که در چاه‌های نفت و گاز به کار می‌روند و خاصیت خورندگی هیدروکربن‌های مخلوط با آب و نمک و کربن‌دی‌اکسید و هیدروژن‌سولفید را کاهش می‌دهند
حوزه موضوعی: خوردگی
service complet (fr.), service compris (fr.)
ویژگی صورت‌حساب یا صورت‌غذایی که حق‌خدمات در آن لحاظ شده است
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
عبارتی قیدی برای تعیین محدودة یک آرایه که شامل آرایه‌های پیشین منتسب به آن نمی‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
عبارتی قیدی برای تعیین محدودة یک آرایه که شامل آرایه‌های پیشین منتسب به آن می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
نگاه کنید به: تعرفۀ با صبحانه
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نگاه کنید به: منضبط
حوزه موضوعی: علوم نظامی
رواج مصرف یک غذای خاص در یک بازۀ زمانی محدود
حوزه موضوعی: تغذیه
in ballast, on ballast
وضعیت کشتی‌ای که دارای ترازه است و بدون بار حرکت می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
battery 2
منبع ولتاژ جریان مستقیم از یک یا چند واحد تشکیل شده است و انرژی شیمیایی یا گرمایی یا هسته‏ای یا خورشیدی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‏کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
substation battery
نوعی باتری که انرژی لازم برای راه‌اندازی مدارشکن و بهره‌برداری از رلۀ حفاظتی پست برق مولد (generating substation) را فراهم می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی برق
نوعی باتری شامل ماده‏ای پرتوزا و یک پیل فوتوولتایی که در آن تابش ناشی از مادۀ پرتوزا سبب تولید برق در پیل می‏شود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
افزاره‌ای که با انتقال انرژی الکتریکی به باتری آن را باردار می‌کند متـ . انبارنده
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی باتری‌پرکن برای پر کردن باتری افزاره‌های همراه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
1. قطعه زمینی که دارای خاک اسیدی یا قلیایی ضعیف و پوشیده از آب کم‌عمق و گیاهان کوتاه و چوبی است 2. تالابی غالباً پوشیده از درختان و درختچه‌ها که به‌طور متناوب غرقاب می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
باتلاقی که منبع آن آب شیرین است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
باتلاقی در مناطق کشندی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
baton, cudgel, club
وسیلۀ کوتاه و باریک چوبی یا فلزی یا پلاستیکی که مأموران پلیس یا نگهبانان از آن به‌عنوان سلاح استفاده می‌کنند متـ . راست‌باتوم straight baton, nightstick, billyclub
حوزه موضوعی: علوم نظامی
electrical baton, stun baton, shock baton
باتومی با ابعاد معیار که با نیروی باتری چراغ‌قوۀ استاندارد کار می‌کند و قادر است بار یا شوک الکتریکی با ولتاژ اندک وارد کند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
expandable baton, extensible billyclub
باتومی که می‌توان آن را به‌صورتِ تلسکوپی جمع کرد و طول آن در زمان جمع شدن 6 تا 7 سانتی‌متر و در زمان باز بودن 16 تا 18 سانتی‌متر است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
straight flashlight baton
نوعی چراغ‌قوۀ سنگین و ضدضربه که از آن می‌‌توان به‌عنوان سلاح ضربه‌ای استفاده کرد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
flashlight-riot control agent baton
نوعی چرا‌غ‌قوۀ ضدضربه از جنس پلی‌اتیلن که، علاوه بر منبع نور، از آن می‌توان برای پرتاب گلولۀ گاز اشک‌آور و گلولۀ لاستیکی استفاده کرد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
باتومی دارای دسته‌ای در پهلو که به مأمور پلیس امکان می‌دهد که برای وارد آوردن ضربۀ بیشتر و جلوگیری از اصابت ضربۀ شخص مهاجم آن را بچرخاند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
riot control agent baton
باتومی پلاستیکی به طولِ 30 تا 66 سانتی‌متر که می‌توان با آن گلولۀ گاز اشک‌آور و گلولۀ لاستیکی پرتاب کرد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
بدافزاری که رایانه یا تلفن همراه هوشمند را غیرفعال می‌کند و تا وقتی صاحب آن، مبلغ یا باجی نپردازد آن را فعال نمی‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
رخنه‌گر با قفل‌شکن که وبگاه یا رایانۀ مرکزی یک سازمان را به‌طور مرتب مورد حمله قرار می‌دهد و برای توقف حملات خود درخواست پول می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نوعی فعالیت مجرمانۀ رایانه‌ای که در آن رخنه‌گر یا قفل‌شکن وبگاه یا رایانۀ مرکزی یک سازمان را به‌طور مرتب مورد حمله قرار می‌دهد و برای توقف حملات خود درخواست پول می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
counter 1
جایگاهی برای دریافت کارت پرواز * مصوب فرهنگستان اول
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نوعی دستگاه الکترونیکی برای دسترسی به اطلاعات که در مکان‌های عمومی نصب می‌شود متـ . ای‌ ـ ‌‌باجه e-kiosk
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی
ticket office window, ticket window
محل یا اتاقک فروش بلیت
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نمایندگی سفرگذاری که در محل سازمانی دیگر برای عرضۀ خدمات مسافرتی به کارکنان آن سازمان تأسیس می‌شود متـ . باجۀ سفرگذاری
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی