واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 218
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
transmission-line reflection coefficient
نسبت ولتاژ بازتابیده در انتهای خط انتقال به ولتاژ پیشرو (incident voltage)
حوزه موضوعی: مهندسی برق
retention factor
نسبت مقدار مادۀ حل‌شده در فاز ایستا به مقدار آن در فاز متحرک
حوزه موضوعی: شیمی
riding frequency coefficient
تعداد سفر در یک بازۀ زمانی خاص تقسیم بر جمعیت ساکن در محل
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
تعداد رکوردها (records) در هر بستک که از تقسیم اندازۀ بستک بر اندازۀ هریک از رکوردهای موجود در آن به دست می‌آید
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
utilisation factor/ utilization factor
شاخصی که نشان می‌دهد چه مقدار از کل ظرفیت رسانۀ انتقال مخابراتی برای حمل اطلاعات بین گره‌ها به کار می‌رود
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
ضریبی که احتمال جذب نوترون گرمایی را در مادۀ شکافت‌پذیر نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
coefficient of mutual diffusion
کمیتی در نظریۀ جنبشی گازها که میزان تمایل گازها به پخش شدن در یکدیگر را در شارش بی‌تلاطم تعیین می‌کند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
scattering coefficient
نگاه کنید به: ضریب اتلاف 1
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ‏
atomic scattering factor
نسبت دامنۀ پراکندگی پرتوهای ایکس از اتم در راستایی خاص به دامنۀ پراکندگی از یک الکترون، وقتی که در مرکز اتم در نظر گرفته شود متـ . ضریب شکل اتمی atomic form factor
حوزه موضوعی: فیزیک‏
drag coefficient
1. ضریبی بی‌بُعد (non-dimensional coefficient) برابر با حاصل‌تقسیم پَسار کل بر فشار دینامیکی در مساحت سطح معرّف 2. ضریب نشان‌دهندۀ پَسار یک جسم برحسب نیوتن که بر مساحت یک مترمربع با سرعت یک کیلومتر در ساعت وارد می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
radar backscatter coefficient
مقیاسی کمّی برای نشان دادن شدت انرژی بازگشتی از سطح زمین به سمت آنتن رادار
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
contingency coefficient, coefficient of contingency
میزان قوت پیوند بین دو متغیر رسته‌ای یا کیفی در جدول پیشایندی
حوزه موضوعی: آمار‏
leading coefficient
در یک چندجمله‌ای یک‌متغیره، ضریب جمله‌ای که بیشترین درجه را دارد
حوزه موضوعی: ریاضی
association coefficient
معیاری از درجۀ وابستگی بین دو صفت کیفی
حوزه موضوعی: آمار، ریاضی
conversion factor
در صنایع چوب، الف) درصد حجم چوب فراوری‌شده به حجم برآوردشده؛ ب) درصد حجم چوب یا الوارچوب کارشده به حجم برآوردشده یا محاسبه‌شدۀ چوب یا الوارچوب کارشده در هر مرحله از فراوری
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: ضریب تبدیل کارمایه
حوزه موضوعی: تغذیه
energy conversion factor
مقدار عددی ارزش انرژی مواد غذایی متـ . ضریب تبدیل انرژی
حوزه موضوعی: تغذیه
nitrogen conversion factor
ضریبی که با ضرب کردن آن در میزان کل نیتروژن موجود در یک مادۀ غذایی، میزان پروتئین آن محاسبه می‌شود
حوزه موضوعی: تغذیه
permeability coefficient
آهنگ جریان یافتن آب از یک مقطع مشخص
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
attenuation coefficient
کسری از انرژی موج الکترومغناطیسی که براثر پراکندگی یا جذب نور در گذار از ماده از بین می‌رود
حوزه موضوعی: فیزیک‏
coefficient of variation
نسبت انحراف معیار به میانگین
حوزه موضوعی: آمار‏
در شناور، نسبت سطح مقطع عرضی میانی در آب به سطح مقطع عرضی آبراه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
membrane partition coefficient, membrane distribution coefficient
نسبت غلظت تعادلی یک جزء در غشا به غلظت تعادلی همان جزء در فاز بیرونی و در تماس با سطح غشا
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی شیمی
coefficient of haze, COH
معیار سنجش آلودگی هوا که در نتیجۀ آن دید کاهش می‏یابد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
separation coefficient
نسبت ترکیب‏درصدهای A و B در جریان خروجی تقسیم بر نسبت ترکیب‏درصدهای A و B در جریان ورودی
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی شیمی
separation factor
نسبت ترکیب‌درصدهای A و B در محصول تراویده از غشا تقسیم بر نسبت ترکیب‏درصدهای A و B در جریان باقی‌مانده بر روی غشا
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی شیمی
absorption coefficient
شیمی‏ کسری از انرژی که در فرایند جذب در واحد طول مسیر در واحد غلظت (مولار) جذب می‌شود فیزیک‏ کسری از انرژی که در فرایند جذب در واحد طول مسیر جذب می‌شود متـ . نسبت جذب absorption ratio
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
acoustic absorption coefficient
نسبت انرژی صوتی جذب‏شده در سطح یا محیط به انرژی فرودی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
معیاری از شدت جَست‌ها که با نسبت تفاضل بیشینه و کمینۀ باد به میانگین سرعت باد در طول دوره بیان می‌شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
عمق عمیق‌ترین حفرۀ موجود در سطح، تقسیم‌ بر متوسط عمق حفره‌ها که براساس آن میزان کاهش وزن محاسبه می‌شود
حوزه موضوعی: خوردگی