واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 218
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
penalty shoot out
روشی برای تعیین برندۀ بازی‌ای که در وقت قانونی و اضافه با نتیجۀ مساوی به پایان می‌رسد و در آن هرکدام از تیم‌ها تعداد مشخصی ضربۀ پنالتی می‌زنند متـ . روش ضربات پنالتی
حوزه موضوعی: ورزش
زنش قلب و سرخرگ
حوزه موضوعی: پزشکی
فقدان یک انقباض بطنی به علت وقفه در گره دهلیزی ـ بطنی
حوزه موضوعی: پزشکی
premature beat, extrasystole 2
انقباض پیش‏رس قلب که از ضرب‌آهنگ بهنجار منتقل می‌شود و در پاسخ به‏ تکانه‏ای در جایی در قلب به‌جز گره سینوسی ـ دهلیزی پدید می‌آید
حوزه موضوعی: پزشکی
ضربان نابجایی که به دنبال وقفۀ طولانی‌تر از حد معمول بین تکانه‏های برخاسته از گره سینوسی ـ دهلیزی اتفاق می‌افتد
حوزه موضوعی: پزشکی
انقباضی که بین دو ضربان بهنجار رخ می‌دهد بی‌آنکه ضرب‌آهنگ سینوسی را تغییر دهد
حوزه موضوعی: پزشکی
ضربان آهنگینی مانند ضربان قلب
حوزه موضوعی: پزشکی
بخشی از قلب که آهنگ ضربان آن را تنظیم می‏کند
حوزه موضوعی: پزشکی
cardiotachometry
ثبت مداوم آهنگ ضربان قلب در دوره‌های زمانی طولانی
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
ضربان‌های متوالی قلب با فواصل زمانی منظم
حوزه موضوعی: پزشکی
یافته‏ای در سمع قلب مرکب از سه یا چهار صدا که به صدای چهارنعل اسب شبیه است
حوزه موضوعی: پزشکی
ضربان‌های متوالی قلب با فواصل زمانی منظم
حوزه موضوعی: پزشکی
نوعی دُش‏آهنگی قلبی که زمانی روی می‌دهد که سرکوب ممتد تشکیل تکانۀ سینوسی سبب شود که کانون‌های دیگری به‌منزلۀ ضربان‏ساز قلبی عمل کنند
حوزه موضوعی: پزشکی
ضرب‌آهنگ قلبی که از مرکزی غیر از گرۀ سینوسی ـ دهلیزی آغاز شود
حوزه موضوعی: پزشکی
ویژگی آنچه دارای ضرب‌آهنگ است
حوزه موضوعی: پزشکی
decussation, decussatio
حالت بخش‌ها یا ساختارهایی از بدن انسان که از روی یکدیگر عبور می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
decussate 1
ویژگی صوری بخش‌ها یا ساختارهایی از بدن انسان که از روی یکدیگر عبور می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
نوعی حرکت وسایل نقلیه برای تغییر خط عبور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
صدمه دیدن سطح مواد غذایی، به‌ویژه میوه‌ها و سبزی‌ها براثر عوامل مکانیکی
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
impulse 2
تکانۀ انتقالی در هر برخورد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
shock 2
رویدادی ناگهانی و پیش‌بینی‌نشده که اثر مثبت یا منفی بر اقتصاد بگذارد متـ . شوک 2
حوزه موضوعی: اقتصاد
shoot 6
در فوتبال، زدن یا راندن توپ با پا و با شدت تمام به سمت دروازه
حوزه موضوعی: ورزش
ویژگی موانعی که در آزمایش‌های گوناگون مقاومت آنها در برابر ضربه تأیید شده باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
crash cushion
مانعی که در برابر اشیای صلب نصب می‌شود تا شدت برخورد وسایل نقلیه به آن اشیا را کاهش دهد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
shock mounting, shock absorber
پایه‌ای با خاصیت فنری برای کاهش آثار مخرب ناشی از ضربۀ دستگاه
حوزه موضوعی: علوم نظامی
وسیله‏ای در دو سر واگن یا لوکوموتیو که با مستهلک کردن انرژی ضربه‏ای قطار، در هنگام حرکت یا عملیات تنظیم، از صدمه دیدن واگن‌ها و لوکوموتیوها جلوگیری کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
بخشی از سازۀ بال هواگَرد که برای کاهش شدت ضربات ناخواسته، در صورت برخورد با زمین، در نزدیکی نوک‌ بال طراحی می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
bonnet bump rubber, hood bump rubber, hood bumper
قطعۀ لاستیکی ضخیمی که برای کاهش ضربه در هنگام بسته شدن در موتور در محل برخورد آن با بدنۀ خودرو نصب شده است
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخشی از سازۀ دُم هواگَرد که برای کاهش شدت ضربات ناخواسته، در صورت برخورد با زمین، طراحی شده است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
draft gear carrier
میراگر سامانۀ کشش
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی