واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 218
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
ترکیبی معمولاً هورمونی برای جلوگیری از تخمک‌گذاری و ممانعت از بارداری که به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود
حوزه موضوعی: پزشکی
ماده‏ای زامه‌کُش که پیش از همخوابگی برای پیشگیری از بارداری در زهدان‏راه وارد می‌کنند
حوزه موضوعی: پزشکی
مادۀ ضدبیاتی
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
مادۀ ضدپاشش
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
anticariogenic
ویژگی ترکیباتی که از تشکیل پُژک‌های ناشی از غذاهای اسیدی جلوگیری می‌کند
حوزه موضوعی: تغذیه
در امریکا، ویژگی تدابیر و سیاست‌هایی که به‌منظور محدود کردن انحصار و گسترش رقابت اتخاذ می‌شوند
حوزه موضوعی: اقتصاد
antinauseant
عاملی که از تهوع جلوگیری یا آن را درمان می‌کند
حوزه موضوعی: علوم دارویی
fast break, fast attack
در بسکتبال، حملۀ متقابل بسیار سریع که در آن مهاجمان، پیش از آنکه حریفان بتوانند جاگیری مناسبی داشته باشند یا آنها را متوقف کنند، با سرعت به‌سمت سبد می‌دوند
حوزه موضوعی: ورزش
countersabotage
اقدام ضداطلاعات به‌منظور شناسایی یا انهدام یا خنثی‌سازی یا جلوگیری از خرابکاری
حوزه موضوعی: علوم نظامی
rustproof
ویژگی ماده‌ای که در برابر زنگ‌زدگی مقاوم است
حوزه موضوعی: خوردگی
ایجاد پوشش‌های فسفاتی ضخیم همراه با یک روغن یا واکس برای محافظت سطح فولاد از زنگ‌زدگی
حوزه موضوعی: خوردگی
نگاه کنید به: لباس ضدشتاب
حوزه موضوعی: علوم نظامی
نوعی فنّاوری که کارایی شناساگریزی را کاهش دهد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
counterinsurgency
سازوکار حکومتی برای مقابله با طغیان
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
1. عقیده یا رفتاری که بازتاب مخالفت با برابری اقتصادی و سیاسی و اجتماعی زن و مرد است 2. فردی که با فمینیسم مخالف است
حوزه موضوعی: مطالعات زنان
counter-C2
نگاه کنید به: ضدِ فرماندهی و نظارت
حوزه موضوعی: علوم نظامی
counter-C3
نگاه کنید به: ضدِ فرماندهی و نظارت و ارتباطات
حوزه موضوعی: علوم نظامی
شخصیتی در نمایش یا فیلم‌نامه که مانع رسیدن قهرمان اصلی به اهداف خویش است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی
مادۀ ضدکف
حوزه موضوعی: شیمی، علوم و فنّاوری غذا
مادۀ ضدکلوخه
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
weathertight, weatherproof
ویژگی عرشه یا دریچه یا دری که آب باران یا هوا یا موج دریا از آن به داخل نفوذ نمی‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
دارویی که بازدارندۀ برخی آثار هیستامین به‏ویژه نقش آلرژی‏زای آن باشد
حوزه موضوعی: پزشکی
نگاه کنید به: برنامۀ ضدویروس
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
anti-icing 1/ anticing 1, anti-icer
مواد یا تجهیزاتی که از آنها برای پیشگیری از یخ بستن آب بر سطوح مختلف هواگَرد استفاده میشود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
anti-icing 2/ anticing 2
پیشگیری از یخ بستن آب بر سطوح مختلف هواگَرد به روش‌های گرمایی یا مکانیکی یا شیمیایی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
beat 2
واحد بنیادین زمان در موسیقی موزون
حوزه موضوعی: موسیقی
image multiplication
عملیات پردازش تصویر که در آن تصویری تولید می‌شود که تصویردانه‌‌های (pixels) آن از ضرب مقادیر تصویردانه‌‌های همتا در دو تصویر دیگر تولید شده باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
ضرب دوم و چهارم در میزان‌های چهارضربی، ضرب دوم و سوم در میزان‌های سه‏ضربی و ضرب دوم در میزان‌های دوضربی
حوزه موضوعی: موسیقی
strong beat, accented beat, down beat
نخستین ضرب هر میزان و سومین ضرب میزان‌های چهارضربی
حوزه موضوعی: موسیقی
logical product
نگاه کنید به: ترکیب عطفی
حوزه موضوعی: ریاضی