واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 218
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
bonnet safety-catch, bonnet safety
زبانه‌ای عموماً قلاب‌مانند که ازطریق قفل شدن به قطعۀ ثابت روی بدنه، در موتور را بسته نگه می‌دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نگاه کنید به: غیرمسلح کردن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
دورریزهای حاصل از فرایندهای تولید
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
دورریزهای فلزی مانند بافه/کابل و لوله و قطعات خودرو و رادیاتور متـ . فلزقراضه
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
مواد باقی‏مانده از فراوری غذا که قابل بازیافت و تبدیل به مواد قابل‌استفادۀ دیگر باشد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
bone lesion, bony lesion
اصطلاحی عمومی برای هرنوع ناهنجاری استخوانی ناشی از عفونت یا تودینه یا صدمه که در پرتونگاری به‌صورت روشن یا متراکم دیده می‌شود
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
نگاه کنید به: دستگاه ضبط صدا
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
optical thickness
حاصل‌ضرب ضخامت مادۀ نوری در ضریب شکست آن متـ . ضخامت نوری
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
نگاه کنید به: عمق اپتیکی هواسُلی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
body thickness
حداکثر ستبرای بدنۀ قوطی در برش طولی درز
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
ضخیم‌ترین بخش تایر که در ناحیۀ شانه قرار دارد و بر دمای تایر درحال‌حرکت تأثیر مستقیم دارد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
bark thickness
پهنای پوست درخت در محل قطرِ برابرِ سینه
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
end thickness
حداکثر ستبرای در قوطی در برش طولی درز
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
seam thickness
حداکثر ستبرای درز مضاعف در جهت عمود بر تاخوردگی‌های درز
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
casting thickness, casting section thickness
ضخامت دیوارۀ قطعۀ ریختگی در نقطۀ معینی از قطعه
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
اختلاف ارتفاع زمین‌پتانسیلی میان دو سطح فشارثابت در جوّ
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
effective throat thickness
ضخامت گلویی جوش که حداکثر معادل 707/0 ضخامت ورق است و درنتیجه طول ساق جوش نباید بیشتر از ضخامت ورق باشد
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
relative thickness
نسبت ضخامت هر لایه به فاصلة الکترودی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نگاه کنید به: ضخامت اپتیکی
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
counter-command and control
پیشگیری از کارایی نیروهای فرماندهی و نظارت دشمن ازطریق جلوگیری از دسترسی آنها به اطلاعات و کاهش کارایی یا انهدام سامانۀ فرماندهی و نظارت دشمن اختـ . ضدِفون counter-C2
حوزه موضوعی: علوم نظامی
counter-command, control, and communications
پیشگیری از کارایی نیروهای دشمن ازطریق جلوگیری از دسترسی آنها به اطلاعات و کاهش کارایی یا انهدام سامانۀ فونای دشمن اختـ . ضدِفوناcounter-C3
حوزه موضوعی: علوم نظامی
watertight, waterproof
ویژگی درها و اتصالات و قطعات و بخش‌هایی که از نفوذ آب به داخل و به بیرون جلوگیری می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
counter battery fire
آتشی برای از بین بردن یا خنثی کردن آتش غیرمستقیم سامانه‌های سلاح دشمن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
countercompulsion
اجبار ثانویه‏ای که برای جلوگیری از تداوم اجبار اصلی جانشین آن می‏شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
فنی برای کاهش اثر اختلال نقطه‏ای دشمن که بر روی گیرنده‏های امواج الکترومغناطیسی خودی اعمال می‏شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
عاملی که موجب جلوگیری یا درمان استفراغ شود
حوزه موضوعی: علوم دارویی
counter information, contra information, anti-informatio
دُژ اطلاعات
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
antidepressant
دسته‌ای از داروها که برای درمان افسردگی تجویز می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
ویژگی دارو یا وسیله یا روشی که از بارداری جلوگیری می‌کند
حوزه موضوعی: پزشکی
وسیلۀ پیشگیری از بارداری که به‌طور فیزیکی مانع از ورود زامه به حفرۀ مخاطی زهدان و لوله‏های فالوپ می‌شود
حوزه موضوعی: پزشکی