واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 417
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
paramedian plane, planum paramedianum
صفحه‌ای موازی و نزدیک به صفحۀ میانی که بدن را به دو بخش غیرمساوی راست و چپ تقسیم می‌کند متـ . صفحۀ پیراسهمی parasagittal plane
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
صفحه‌ای فرضی در محور طولی که بدن را به دو قسمت جلو و عقب تقسیم می‌کند متـ . صفحۀ تاجی coronal plane
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
coronal plane
نگاه کنید به: صفحۀ پیشانی
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
صفحه‏ای عمود بر محور دستگاه نوری که تصویر بر روی آن تشکیل می‏شود
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
plane of symmetry
نگاه کنید به: صفحۀ آینه‌ای
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
plane of mirror symmetry
نگاه کنید به: صفحۀ آینه‌ای
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
صفحه‌ای اضافی برای افزایش استحکام در نقطۀ تماس آند با سازه
حوزه موضوعی: خوردگی
orbitomeatal plane, eye-ear plane
صفحه‌ای افقی که در جلو از کنارۀ زیرین کاسۀ چشم و در عقب از بالاترین نقطۀ دهانۀ خارجی گوش عبور می‌کند متـ . صفحۀ افقی فرانکفورت Frankfort horizontal plane صفحۀ فرانکفورت Frankfort plane
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
صفحه‌ای عرضی که از حد فاصل زائدۀ خنجری استخوان جناغ و ناف می‌گذرد متـ . صفحۀ باب‌المعده
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
سطح یک درزه
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
intercalated disc
محل اتصال بین‌یاخته‌ای در یاخته‌های ماهیچه‌ای قلب که انتقال پیام را تسریع می‌کند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
صفحه‏ای که بخشی از مولکول نسبت به آن تصویر آینه‏ای نداشته باشد
حوزه موضوعی: شیمی
twin plane, twinning plane
زمین‏شناسی صفحۀ مشترکی که در امتداد آن بلورهای منفرد در یک بلور دوقلو آرایش متقارن دارند فیزیک‏ صفحۀ تقارن مشترک بین دو جزء بلور دوقلو
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
radarscope, radar display, radar screen, radar indicator
نمایشگر رادار که اطلاعات را به‌صورت تصویری عرضه می‌کند تا کاربر به‌سهولت بتواند به ارزیابی آن بپردازد
حوزه موضوعی: علوم نظامی
drift surface
صفحه‌ای که مسیر حرکت ذرۀ باردار در میدان مغناطیسی چنبره‌ای در آن قرار دارد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
وسیله‏ای که با حرکت هم‏زمانِ دَورانی و مایل، سبب هدایت بالگَرد به سمت مورد نظر خلبان می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
قطعه‏ای چینی بدون لعاب که در کانی‏شناسی از آن برای گرفتن رنگ خاکۀ کانی استفاده می‏شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
قسمت زیرین یا پشتی جعبۀ صوتی سازهای زهی
حوزه موضوعی: موسیقی
صفحه‌ای عرضی که از حد پایینی دندۀ دهم عبور می‌کند
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
sagittal plane
نگاه کنید به: صفحۀ میانی
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
نگاه کنید به: صفحۀ میانی
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
نگاه کنید به: صفحۀ میانی
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
سطح یک شکستگی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
صفحۀ افقی فرضی در محل تماس هوا و آب و شناور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
قسمتی از بدنۀ اغلب زه‏صداها که ارتعاش زه‏ها را به کاسه منتقل می‏کند
حوزه موضوعی: موسیقی
transverse plane, transversal plane
نگاه کنید به: صفحۀ افقی
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
neural plate, medullary plate
صفحۀ ضخیم برون‌پوست در ‌رویان که لولۀ عصبی از آن به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
vertical plane
صفحه‌ای فرضی عمود بر صفحۀ عرضی که بدن را به دو نیمۀ چپ و راست یا جلو و عقب تقسیم می‌کند؛ از این صفحه بیشتر برای اعضای بدن، مانند کبد و مغز، استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
نگاه کنید به: صفحۀ آبکش
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
obducting plate
صفحۀ اقیانوسی که بر لبۀ صفحۀ قاره‏ای رانده می‏شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی