واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 417
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
واکنشی شیمیایی که در آن یک باز یا چربی یا اسید چرب به صابون تبدیل می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
اشخاص حقیقی یا حقوقی که حق استفاده از کلیۀ مواهب جنگل را دارند
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
مقام مسئولی که جانشین او مشخص شده است و هفته‌های آخر مسئولیتش را می‌گذراند متـ . رفتنی
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
certificate authority 1, CA 3
سازمان یا شرکت معتبری که برای ایجاد امضای الکترونیکی و جفت‌کلیدهای عمومی و خصوصی گواهی رقمی صادر می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: صافش دومرحله‌ای متناوب
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
thunderbolt
برق آذرخش همراه با تخلیۀ ناگهانی همراه با تندر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
antialiasing, dithering
در نگاشتار رایانه‌ای، صاف کردن خطوط دندانه‌دار و ناصاف بر روی نمایشگر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
filtration
فرایند جدا کردن یا جدا شدن مواد معلق از سیال با عبور آن از محیطی که ذرات را عبور نمی‏دهد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی شیمی
contact filtration
نوعی فرایند جداسازی که در آن ذرات جاذب با مایع مخلوط و پس از جذب مواد مورد نظر، مایع صاف می‏شود
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی شیمی
crossflow filtration
نوعی صافش که در آن جریان ورودی موازی سطح بستر صافی است و فقط قسمتی از جریان ورودی از داخل صافی عبور می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
vacuum filtration
فرایندی برای آبگیری لجن که در آن صافش ازطریق پارچۀ صافی و در خلأ انجام می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
alternating double filtration
فرایند تصفیۀ فاضلاب ازطریق صافش زیستی در دو مرحله با ته‌نشینی میانی اختـ . صادم ADF 2
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
biological filtration
فرایند عبور دادن مایع از زی‌صافی که در آن لایۀ زی‌ژلِ تشکیل‌شده در مصالح صافی، ذرات ریز و کلوئیدی و جامدات محلول را جذب و تجزیه می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
rapid sand filtration
نوعی فرایند تصفیۀ آب که در آن آب پس از زلال‌سازی از بستری شنی عبور داده می‌شود تا بقایای ذرات آن گرفته شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
slow sand filtration
نوعی فرایند تصفیۀ آب که در آن آب از میان بستری شنی با خصوصیات مشخص به سمت پایین پرانشت می‌کند و در خلال آن براثر فرایندهای فیزیکی و شیمیایی و زیستی خالص‌تر می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
membrane filtration
روشی برای جداسازی ذرات ریز یا ریزاندامگان‌ها از سیالات با استفاده از صافی دارای منافذی به اندازۀ مشخص
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
pressure filtration
نوعی فرایند تصفیه که در آن آب از سامانه‌ای بسته، تحت فشار، عبور می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
درون‌نشت القایی آب رودخانه از میان لایه‌های شن کنارۀ رودخانه با هدف ارتقای کیفیت آب
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
direct filtration
سلسله‌ای از فرایندهای مشتمل بر انعقاد و صافش که فاقد مرحلۀ ته‌نشینی است و به حذف ذرات منجر میشود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ویژگی مخلوط جامدـ سیالی که بتوان آن را صاف کرد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی شیمی
قابلیت صافش مخلوط جامدـ سیال
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی شیمی
انحراف بخشی از قوس به ‌سمت خط مماس
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
عمومی ابزاری برای تصفیه کردن * مصوب فرهنگستان اول
حوزه موضوعی: عمومی
filter 2
جسمی متخلخل برای جداسازی جامدات معلق از مایعات یا گازها
حوزه موضوعی: شیمی، قطعات و اجزای خودرو، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ، مهندسی شیمی
fabric filter, bag filter
وسیله‏ای الیافی، معمولاً از پارچه‏ یا نمد، که گرد و غبار را از گازهای خروجی صنایع جدا می‏کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نوعی صافی که در آن آب یا فاضلابِ مورد تصفیه به سمت بالا از میان بستر عبور می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نگاه کنید به: پالایۀ جذب
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: پالایة خفانشی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
vacuum filter
نوعی صافی که مخلوط جامدـ مایعی به سمت پرفشار آن خورانده می‏شود و براثر خلأ یا فشار کم در سمت دیگر، مایع از صافی عبور می‏کند و لایه‏ای از جامد بر روی صافی باقی می‏ماند
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی شیمی
alias filter, antialias filter
نوعی صافی که قبل از نمونه‏برداری به کار می‏رود تا بسامدهای ناخواسته‏ای که در نتیجۀ نمونه‏برداری امکان دگرنامی دارند حذف شوند
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک