واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1506
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
branch 1
رایانه و فنّاوری اطلاعات هریک از مجموعه‌دستورهای پیاپی اجرایی در یک برنامه که با توجه به وضعیت یک یا چند متغیر، هدایت فعالیت رایانه را بر عهده می‌گیرد شیمی گروهی از اتم‌های مشابه که از یک حلقه یا زنجیرۀ مستقیم منشعب می‌شوند متـ . زنجیرۀ جانبی side-chain
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، شیمی
division 2
سومین رتبۀ رسمی در رده‏بندی جانوران، پایین‏تر از سلسله و بالاتر از رده
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
سومین رتبۀ رسمی در رده‏بندی گیاهان، پایین‏تر از سلسله و بالاتر از رده
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
شاخه‏ای از منحنی پاشیدگی که معرف ارتعاش‌های کم‏بسامد آکوستیکی در شبکۀ بلور است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
limbing, debranching, delimbing
بریدن شاخه‏های درختان قطع‏شده
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
spur traverse, stub traverse
هر پیمایش کوتاهی که از پیمایش اصلی جدا ‌شود تا به نقطه یا محل خاصی برسد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
چوب موجود در شاخه‌های یک درخت
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: خط فرعی 1
حوزه موضوعی: مهندسی برق
رشد یک زنجیرۀ بسپاری جدید از یک موضع فعال بر روی یک زنجیرۀ موجود در جهتی متفاوت با جهت زنجیرۀ اصلی
حوزه موضوعی: شیمی
مرحله‌ای در واکنش زنجیره‌ای که در آن شمار حامل‌های زنجیرۀ تولیدشده بیش از حامل‌های زنجیرۀ مصرف‌شده است
حوزه موضوعی: شیمی
فرایندی که باعث رشد یک زنجیرۀ بسپاری جدید از یک موضع فعال بر روی یک زنجیرۀ موجود در جهتی متفاوت با جهت زنجیرۀ اصلی می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی
انتخاب یک مسیر اجرایی توسط برنامۀ رایانه‌ای
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نوعی دستور ترکیبی شامل دستور شاخه‌گزینی و دستور پرش
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
شاخۀ دارای جوانۀ گل
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
فاصلۀ بین یک درز ریل سوم تا درز بعدی که طول مشخصی دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
epicormic branch, epicormic, epicormic shoot, water sprout
شاخه‏ای دارای جوانه‏های خوابیده یا نابجا که براثر نور زیاد یا آتش‏سوزی، بر روی تنۀ درختان جنگلی تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: شاخ‏واش‏تباران
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
شاخه‏ای کوچک از گیاهان غیرآوندی، شامل تقریباً 100 گونه که دارای قاعده‏ای نسبتاً پهن و تعدادی پوشینۀ بلندند که از رأس به‌صورت دوشاخه می‌شکافند متـ . شاخ‏واشان hornworts
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
keratinization
تکوین یافتن کراتین یا تبدیل شدن به کراتین
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
رشد هرگونه تودۀ شاخی بر روی پوست
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
نوعی شاخی‌ شدن رایج و مزمن و پیشرونده و ناهمگون پوست که در افراد دارای پوست روشن دیده می‌شود و در بررسی‌های آسیب‌شناختی نمایی متخلخل دارد
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
happy
ویژگی فردی که احساس شادی یا شادمانی می‌کند متـ . شادمان
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نگاه کنید به: شاد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
احساس هیجان و شادی و رضایت و آسایش
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
احساس خوشحالی و شعف و وجد بسیار ناشی از رضایت یا آسایش
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
تعداد ذرات یا مقدار شاره‏ای که در واحد زمان به واحد سطح برسد
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ‏
تعداد خطوط میدان الکتریکی گذرنده از یک سطح
حوزه موضوعی: فیزیک‏
countergradient flux
شاری از یک متغیر در سوی مخالف شیو میانگین آن
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
انتقال یک خاصیت جوّی توسط باد زمین‌گَرد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
chemical flux, chemiflux
مقدار تبدیل ماده‏ای معین در واحد حجم و در واحد زمان در یک واکنش شیمیایی
حوزه موضوعی: شیمی