واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2663
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
جنبشی گذرا در سینمای انگلستان در دهۀ 50 که ویژگی آن رهایی از قواعد سینمای تجاری و رویکردی شخصی به فیلم‌سازی بود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
گونه‌ای از فیلم مستند که در آن وقایع جلوی دوربین با حداقل دستکاری، یعنی بدون بازسازی و نورپردازی و تمرین و حذف در مرحلۀ تدوین، ضبط می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
مفهومی که آندره بازَن، نظریه‌پرداز فرانسوی، ابداع کرده است و بر سینمایی دلالت می‌کند که بازتاب واقعیت کامل و جامع باشد و شیوه‌ها و فنون تولیدی آن تماشاگر را به ذات سینما نزدیک‌تر کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
experimental cinema
نگاه کنید به: فیلم تجربی
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نوعی فیلم که در آن محور داستان جنگ است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
home cinema, home theatre
تجهیزاتی برای نمایش فیلم در خانه که دارای سامانه‌های صوتی محیطی شبیه به سینماست
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
mainstream film
آن بخش از صنعت سینما که در آن فیلم‌های روایتی تجاری معمولاً با شرکت ستاره‌های معروف سینما و با هدف جلب مخاطب بیشتر ساخته می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
political cinema
نوعی فیلم که داستانی مستند یا تخیلی مبتنی بر رویدادها و شخصیت‌های واقع‏نما را در بستر جریانات و کشمکش‌های سیاسی به تصویر می‌کشد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نوعی فیلم که با موضوع و موقعیت‌های طنزآمیز و شادی‌آور تهیه می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
independent cinema
سینمایی که تولیدات آن مبتنی بر اصولی جدا از جریان اصلی یا قراردادهای شناخته‌شدۀ رایج است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
گونه‌ای از فیلم‌ها که به‌ جای تکیه بر واقع‌نمایی و داستان‌پردازی، بر کیفیات ویژۀ رسانۀ فیلم مانند تدوین و تصویر و حرکت متکی هستند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نوعی فیلم که با استفاده از عناصر هراس‏آور و اسرارآمیز سعی در ترساندن تماشاگر دارد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
آن قسمت از پیشانۀ شناور که از دماغه به طرف عقب و پایین امتداد دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
plate 1
بخش نازکی از لاشۀ دام که در پشت سرسینه قرار دارد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
نگاه کنید به: سینه‏گاه
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
thoracicoabdominal, thoracoabdominal
نگاه کنید به: شکمی ـ سینه‌ای
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
انتقال نابهنجار صدای حرف زدن بیمار به دیوارۀ قفسۀ سینه، به‌طوری‌که با گوشی پزشکی شنیده شود
حوزه موضوعی: پزشکی
التهاب ریه‏ها همراه با تراکم
حوزه موضوعی: پزشکی
التهاب ریه که از نایژک‌های انتهایی آغاز و به تشکیل برون‏نَشت بلغمی- چرکی در حبابچه‏ها منجر می‏شود
حوزه موضوعی: پزشکی
chest guard, chest protector
پوششی که سینۀ کمان‌گیر را، در سوی نزدیک‌تر به کمان، می‌پوشاند تا از آسیب احتمالی جلوگیری کند
حوزه موضوعی: ورزش
سُریدن خطی شناور به جلو، بر روی شیب موج‌های بلند در دریای توفانی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
موقعیت یا محلی در سینۀ شناور یا به طرف آن
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
قسمت زبرین و پیشین کشتی، معمولاً برای نگهداری طناب و رنگ و دوّار و تجهیزات ملوانی متـ . سینه 3
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
belly landing, belly-in
نشست هواپیما درحالی‌که ارابۀ فرود بسته یا نیمه‌باز مانده است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
آن قسمت از شناور که در معرض باد است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
tympanum 1, tympan
سطح محاط بین چَفته و خط پاکار
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
سطح محاط در درون سنتوری (pediment)
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
اگر زاویه‏ای در نظر بگیریم که رأس آن در مبدأ یک دستگاه مختصات قائم در صفحه و ضلع اول آن منطبق بر قسمت مثبت محور X باشد، سینوس آن زاویه عبارت است از عرض هر نقطه واقع بر ضلع دوم زاویه به‌جز رأس، تقسیم بر فاصلۀ بین رأس و آن نقطه
حوزه موضوعی: ریاضی
نگاه کنید به: کاوک
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ویژگی برگی که حاشیۀ آن به داخل یا خارج برگشته یا پیچیده باشد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی