واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2663
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
مجموعۀ رهنمودها و تصمیماتی که صنعت گردشگری را در نیل به اهداف آن یاری می‌دهد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
نگاه کنید به: ممنوعیت
حوزه موضوعی: اعتیاد
مجموعۀ برنامه‌های آموزشی و درمانی و بازدارنده برای مهار مصرف الکل که به‌طور عمده شامل پیشگیری و زیانکاهی و کاهش عرضه و تقاضاست اختـ . مهار الکل alcohol control
حوزه موضوعی: اعتیاد
مجموعۀ برنامه‌های آموزشی و درمانی و بازدارنده برای مهار مصرف مواد که به‌طور عمده شامل پیشگیری و زیانکاهی و کاهش عرضه و تقاضاست متـ . مهار مواد drug control
حوزه موضوعی: اعتیاد
realpolitik/ Realpolitik (de.)
سیاست مبتنی بر واقع‌گرایی
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
عنوانی که افراد، گاه برای تخفیف یا تحقیر، به سیاستمداری که شیوۀ کار یا نظرهایش را نمی‌پسندند اطلاق می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
کسی که سیاست‏گذاری می‏کند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
فرایند تصمیم‏گیری درمورد یک راهکار برای رسیدن به یک هدف مشخص
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
politician, politico 1
کسی که در حکومت یا یک تشکل سیاسی به‌صورت حرفه‌ای فعالیت می‌کند متـ . سیاستمدار
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
فردی غیربومی که در تقابل با سیاستمداران بومی، برای احراز مقام یا کسب قدرت سیاسی به منطقه‌ای وارد می‌شود
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
ویژگی فرد یا نهادی که به امور سیاسی بی‌توجه است
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
خودداری نظام‌مند از مشارکت در فعالیت‌های سیاسی و بی‌‌توجهی نسبت به آن
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نگاه کنید به: سیاستگر
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
سیاستمداری که بدون اعتنا به نظر حزب و دیگر سیاستمداران فقط به میل خود عمل می‌کند متـ . خودسر maverick
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
political
ویژگی آنچه به سیاست مربوط می‏شود
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
politics 2
مجموعۀ آنچه با سیاست سروکار دارد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نهضتی سیاسی برای حفظ شیوه و محیط زندگی روستایی اروپا که در واکنش به سلطۀ شهرنشینان و تصمیمات آنها در عرصۀ سیاسی به وجود آمد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
ایجاد و حفظ سبد رأی ازطریق تفرقه‌افکنی
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
سیاسیات مبتنی بر رفتار ناصادقانۀ سیاستمداران با مردم ازطریق بهره‌گیری از تعصب‌ها و حساسیت‌های آنها
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
national politics
امور سیاسی مربوط به کشور
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
امور سیاسی مربوط به بخشی از کشور
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
register 2
در رویکرد هالیدی، گونه‏ای زبانی که با بافت موقعیتی رابطه دارد و از سه مؤلفۀ موضوع (field)، شیوه (mode) و عامل/ عاملان سخن (tenor) تشکیل شده است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
fluid 1
حالت غیرجامد ماده که در آن اتم‌ها یا مولکول‌ها آزادانه از روی یکدیگر عبور می‌کنند متـ . شاره 1
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
power law fluid
سیالی که از معادلۀ توانی تبعیت می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
purely viscous fluid, inelastic fluid
سیالی که هیچ‌نوع رفتار کشسان بروز ندهد، به‌طوری‌که اگر در یک شکل ثابت نگاه داشته شود، تنش به‌سرعت صفر یا در تمام حجم به‌صورت یکنواخت توزیع شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
سیالی که رفتار غالب آن شارش گران‌رو است، ولی پس از برداشتن تنش، تاحدودی بازگشت کشسان از دگرشکلی نیز از خود نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
shear thickening fluid, dilatant fluid, dilatant 2
سیالی دارای ذرات نامنتظم که گران‌رَوی ظاهری آن براثر افزایش آهنگ برش زیاد می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار - علوم و فنّاورى رنگ
سیالی که گران‌رَوی ظاهری آن در طول زمان افزایش می‌یابد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار - علوم و فنّاورى رنگ
روشی که در آن با معلق کردن ذرات جامد در مایع یا گاز در حال حرکت ذرات جامد رفتاری مانند سیال پیدا می‌کنند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار
fluidity 1
قابلیت ماده برای شارش متـ . شارگی
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار - علوم و فنّاورى رنگ