واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2663
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
structuralism, structural linguistics
رویکردی به مطالعۀ زبان که بررسی ساخت و نظام زبان را در کانون توجه خود قرار می‏دهد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
بنای حاصل از ساخت‏وساز
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
ساختمانی که بار آن با قاب به زمین منتقل شود
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
composed
اثر موسیقایی خلق‏شده توسط یک آهنگ‌ساز معین
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: صرف طبیعی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
morphology, morphemics
شاخه‏ای از دستور که ساختمان یا شکل واژه را ازطریق شناسایی تکواژهای سازندۀ آن بررسی می‏کند متـ . صرف
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
derivational morphology
حوزه‌ای از ساختواژه/ صرف که به بررسی فرایندهای واژه‌سازی اختصاص دارد متـ . صرف اشتقاقی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
inflectional morphology
حوزه‌ای از ساختواژه/ صرف که به بررسی فرایندهای تصریفی اختصاص دارد متـ . صرف تصریفی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
distributed morphology
رویکردی در ساخت‌واژه که برحسب فرایندهای ساخت‌واژی در یک بخش واحد متمرکز نیستند، بلکه در بخش‌‌هایی مانند نحو و واج‌‌شناسی پراکنده‌اند متـ . صرف توزیعی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
morphological
مربوط به ساختواژه یا صرف متـ . صرفی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
structural 1
مربوط به ساخت
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: سامانۀ ارتباط داخلی
حوزه موضوعی: علوم نظامی
simplex
ساده‏ترین شکل هندسی با بعد مفروض
حوزه موضوعی: ریاضی
نگاه کنید به: سادک توپولوژیکی
حوزه موضوعی: ریاضی
هر فضای توپولوژیکی، مانند کرۀ توپر، که همسان‏ریخت با یک سادک باشد متـ . سادک توپولوژیک
حوزه موضوعی: ریاضی
line simplification
کاستن از نقاط تشکیل‏دهندۀ خط با حفظ شکل اساسی آن
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نگاه کنید به: ساده‌شدگی واکه
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
فرایند تبدیل واکۀ مرکب به واکۀ ساده متـ . ساده‌شدگی مصوت
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: سامانة رایانه‌ای عملیات بارگُنجی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نگاه کنید به: ساختار ریزِ سازمان
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
ساختار ریز کار
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
نگاه کنید به: ساختار ریزِ منابع
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
ساختار ریز محصول
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
نگاه کنید به: ساختار ریزِ هزینه
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
cement 2, cementum 1
نوعی‌ مادۀ دندانی‌ (dental material) که‌ دارای‌ خاصیت‌ چسبندگی‌ است‌ و برای‌ کف‌بندی‌ و ترمیم‌ دائم‌ یا موقت‌ و چسباندن‌ روکش‌ به کار می‌رود متـ . ساروج‌ دندان‌پزشکی dental cement
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
ساروج
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
cementicle
جسم‌ کروی‌ کوچکی‌ از جنس‌ ساروجه‌ که‌ در لایۀ پیرادندانی‌ قرار دارد و ممکن‌ است‌ آزاد یا متصل‌ به‌ ساروجه‌ باشد
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
cementum 2, cement 3, tooth cement
بافت‌ همبند استخوان‌مانندی‌ که‌ سطح‌ خارجی‌ ریشۀ دندان‌ را از زیر مینا تا نوک‌ ریشه‌ می‌پوشاند
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
تودۀ خوش‌‌خیم‌ دندانزاد (odontogenic) در ناحیۀ نوک‌ ریشۀ دندان‌ که‌ از ساروجه‌ یا بافت‌ ساروجه‌‌مانند تشکیل‌ شده‌ است‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
فرایند تشکیل‌ ساروجه‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی