واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1129
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
هر نرم‌افزار ازپیش‌نصب‌شده یا موجود در رایانة شخصی که کاربر آن را نخواهد و بتواند هر زمان که مایل باشد آن را حذف کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
pilgrim, religious traveller
فردی که به زیارت اماکن مقدس می‌رود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
puerpera
زنی که تازه زایمان کرده است
حوزه موضوعی: علوم سلامت
نگاه کنید به: زامه‌کشی پوستی از بربیضه
حوزه موضوعی: علوم سلامت
spare tyre, conventional full-sized spare
چرخی اضافی در خودرو که در صورت لزوم با چرخ پنچرشده تعویض می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
lightweight spare
نوعی زاپاس موقت که تایر آن قطری برابر با قطر تایر چرخ‌های دیگر خودرو دارد، اما باریک‌تر است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
folding spare, folding temporary spare, collapsible spare tyre
نوعی زاپاس موقت که پیش از استفاده باید تایر آن باد شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
temporary spare, temporary spare tyre, temporary use spare tyre, full-size temporary spare
زاپاسی که فقط در شرایط اضطراری، به‌صورت موقت و با سرعت کمتر از 80 کیلومتر در ساعت، از آن استفاده می‌شود و حداکثر مسافتی که می‌توان با آن پیمود 80 کیلومتر است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
compact spare, compact temporary spare, tempa spare, minispare
نوعی زاپاس موقت که تایر آن کوچک‌تر و باریک‌تر از تایر استاندارد خودرو است
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
نگاه کنید به: تولیدمثل کردن
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
نگاه کنید به: تولیدمثلی
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
نگاه کنید به: تولیدمثل
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
advance regeneration, advance growth, advance reproduction
تجدید حیات طبیعی جنگل که پیش از زادآوری برنامه‏ریزی‏شده در زیراشکوب جنگل وجود دارد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: تولیدمثل کردن
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
progeny, offspring, descendants
زاده‌های حاصل از یک یا چند نسل پیاپی متـ . نِتاج
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
birth tourism
سفر برای به دنیا آوردن فرزند در کشورهایی که به افراد متولد در آنها حق شهروندی داده می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
parturition
فرایند تولد کودک شامل دو مرحلۀ زایمان و وضع حمل
حوزه موضوعی: علوم سلامت
مجموعۀ مواد توارثی در یک فرد یا گونه
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
نگاه کنید به: زهاب اسیدی سنگ
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
ammunition lot
مقدار مشخصی از مهمات یکسان با یک شماره‌انبار مشخص که تحت شرایط یکسان و برای ساخت و برای عملکرد یکسان هم‌گذاری یا نوسازی ‌شده‌اند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
zygote
یاخته‌ای دولاد که از آمیزش کامه‌های تک‌لاد نر و ماده حاصل می‌شو متـ . تخم * از آنجا که «تخم» در برابر واژه‌های بیگانۀ متعدد به کار می‌رود فرهنگستان برای خاص کردن «zygote» واژۀ «زاگ» را برگزیده است. «زاگ» از زایگ (zāyag) پهلوی به معنی فرزند گرفته شده که مطابق با قواعد تحول‌آوایی به‌صورت زاگ، بازسازی شده است.
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
نگاه کنید به: زامه‌گیری از بیضه
حوزه موضوعی: علوم سلامت
albino
گیاهی که رنگ سبز خود را به‌طور کامل از دست داده است
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
albinism
فقدان کامل رنگ سبز در گیاه به‌ دلایل ژنی یا براثر آمیزه یا مواد سمی ریزاندامگان‌ها
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
AMD 2
نگاه کنید به: زهاب اسیدی معدن
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
spermatozoid, sperm 1
یاخته‏های جنسی نر بالغ که مامه را بارور می‏کند
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
نگاه کنید به: گیازامه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
نگاه کنید به: گیازامه‏ای
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
antheridium, antherid
اندامی در برخی نهانزادان که در آن یاخته‏های جنسی نر تولید می‏شود
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
پایۀ حامل زامه‏دان
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی