واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2330
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
راهی که با شن روسازی شده باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
راهی که با پرداخت عوارض میتوان از آن عبور کرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
feeder road
راه منشعب از راه اصلی برای دسترسی به محلی خاص
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نگاه کنید به: راه اپتیکی
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
مسیر هوایی مشخص و تحت نظارت با ابعاد معین و مرتبط با سامانه‏های کمک‌ناوبری
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نوعی سامانۀ حمل‌ونقل ریلی با ظرفیت زیاد برای جابه‌جا کردن بارهای فله‌ای
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
راه‌آهنی شامل دو ریل حرکتی و یک ریل دندانه‌ای
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
خودرو ویژۀ تولید هوای پرفشار در محدودۀ پیشگاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
boot 1, bootstrap
عمل به راه انداختن سامانه‏های عامل
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
commissioning, project commissioning
مرحله‌ای از پروژه پس از تکمیل مراحل اجرایی شامل به کار انداختن آزمایشی و اطمینان‌یابی از کارایی مطلوب و انطباق داشتن با ویژگی‌های ازپیش‌تعیین‌شدۀ تجهیزات و سامانه‌ها
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
نوعی راه‏اندازی که در آن پس از روشن کردن موتور توربینی، دمای داخلی آن به‌حدی‌ بالا می‌رود که به موتور آسیب جدی وارد می‌شود و بازرسی فنی آن الزامی است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
به کار انداختن سامانه‏های عامل پس از آن که کاربر دستگاه رایانه را روشن می‏کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ناتمام ماندن فرایند روشن شدن هواگَرد به دلیل عدم احتراق طبیعی در محدودۀ زمانی مقرر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
hung start, false start
نوعی راه‏اندازی که در آن موتور توربینی به گردش درمی‌آید، اما دور آن به حد پایدار نمی‌رسد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
بخش اصلی مجرای حرکت مذاب که راهگاه را به راهباره متصل می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
ingate, gate
بخشی از راهبار که مذاب را به محفظۀ قالب هدایت می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
patrolman, lengthman, ganger
فردی که بازرسی و نظارت بر بخشی از خط را برعهده دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
children's crossing advisor
شخصی آموزش‌دیده که مسئولیت عبور دادن دانش‌آموزان را از عرض خیابان در ساعات خاصی از روز بر عهده دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری
فردی که خلبان هواگَرد را برای حرکت و توقف در نقطۀ خاصی از توقفگاه یا خط پرواز هدایت می‏کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
1. فن و علم توسعۀ نیروها و منابع نظامی و به‏کارگیری آنها در زمان جنگ برای تأمین حداکثر منافع ملی و افزایش احتمال پیروزی 2. برنامه‏ریزی و مدیریت منابع ملی اعم از اقتصادی و سیاسی و نظامی برای دستیابی به حداکثر منافع ملی در زمان صلح و افزایش احتمال پیروزی در زمان جنگ
حوزه موضوعی: علوم نظامی
turnaround strategy
راهبرد بازیابی مالی شرکتی که برای مدت طولانی عملکرد ضعیفی داشته است
حوزه موضوعی: مدیریت
communication strategy
مجموعۀ راهکارهای تقویت ارتباط و مدارا با مشکل شنوایی، شامل پیش‌طرح‌ریزی، دستکاری (manipulation) محیط و استفاده از فنون ترمیمی
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
information sharing strategy
راهبردی که براساس آن اطلاعات بین عوامل و سازمان‌های خودی به اشتراک گذاشته می‌شود متـ . راهبرد مشارکت اطلاعاتی
حوزه موضوعی: علوم نظامی
information strategy
تدبیری برای اطمینان از اثربخشی و کارایی سرمایه‌گذاری در عرصۀ فنّاوری نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
strictly dominating strategy
راهبردی که پاداش انتخاب آن در مقایسه با پاداش انتخاب هر گزینۀ دیگر همیشه بیشتر باشد
حوزه موضوعی: اقتصاد
strictly dominated strategy
راهبردی که پاداش انتخاب آن در مقایسه با پاداش انتخاب هر گزینۀ دیگر همیشه کمتر باشد
حوزه موضوعی: اقتصاد
expansion strategy
راهبردی برای افزایش تنوع یا حجم و ابعاد فعالیت‌های سازمان، عمدتاً در پی دستیابی به رشد و رونق
حوزه موضوعی: مدیریت
liquidation strategy
راهبرد فروش تمام دارایی‌ها و توقف فعالیت‌های سازمان
حوزه موضوعی: مدیریت
retrenchment strategy
راهبردی برای کاهش تنوع یا حجم و ابعاد فعالیت‌های سازمان
حوزه موضوعی: مدیریت
market development strategy
راهبردی برای فروش کالاها و خدمات موجود در بازارهای جدید
حوزه موضوعی: مدیریت