واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2330
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
S-structure
سطحی نحوی در نظریۀ حاکمیت و مرجع‏گزینی که درونداد صورت آوایی و صورت منطقی قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
نگاه کنید به: واکنشگاه هسته‏ای
حوزه موضوعی: فیزیک‏
واکنشگاه آب جوشان
حوزه موضوعی: فیزیک‏
واکنشگاه آب سبک
حوزه موضوعی: فیزیک‏
واکنشگاه آب‌سنگین
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: واکنشگاه حالت‏پایا
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی واکنشگاه/ رآکتور هسته‏ای که علاوه بر تولید انرژی از راه شکافت هسته‏ای، بخشی از اورانیوم 238را به پلوتونیوم 239 شکافت‏پذیر تبدیل می‌کند متـ . واکنشگاه زاینده
حوزه موضوعی: فیزیک‏
گونه‏ای واکنشگاه/ رآکتور هسته‏ای که در آن، ابتدا براثر واکنش نوترون‌های تند با اورانیم 238، اورانیم 239 تولید می‏شود و در گام‌های بعدی پلوتونیم 239 به وجود می‏آید
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: واکنشگاه شبکه‌ای
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: واکنشگاه فراگرمایی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: واکنشگاه گرمایی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نگاه کنید به: واکنشگاه هسته‏ای
حوزه موضوعی: فیزیک‏
apex 3, point 3
بالاترین قسمت هر زائده یا انتهای هر اندامی در گیاهان متـ . نوک tip
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
isolated vertex
رأسی از یک گراف که بر هیچ یالی واقع نیست
حوزه موضوعی: ریاضی
زیرغولی از ردۀ ب‌9 با قدر 2/1 و فاصلۀ 100 سال نوری از زمین
حوزه موضوعی: نجوم‌
نخستین ستارۀ دوتایی گرفتی/کسوفی شناخته‌شده که قدر آن در تناوبی تقریباً 2/9 روزه، بین 2/1 و 3/4 تغییر می‌کند
حوزه موضوعی: نجوم‌
acrodromous
ویژگی نوعی رگ‌بندی دارای دو یا چند رگبرگ اولین یا رگبرگ‌های دومین ضخیم‌شده که به‌صورت قوس‌هایی همگرا به سمت رأس برگ می‌روند، اما در قاعده انحنا ندارند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
دو رأس یک گراف که با یک یال به هم وصل شده باشند
حوزه موضوعی: ریاضی
apical1
ویژگی بخش یا بخش‌هایی از گیاه که در بالا یا نوک یا سر ساختاری از گیاه قرار دارد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
apical2
ویژگی تَمَکنی که در آن جفت در بالای تخمدان قرار دارد متـ . آویخته pendulous
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
رأیی که به نشانۀ اعتراض به دیگر نامزدها به فردی داده می‌شود که بختی برای پیروزی ندارد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
vote of confidence, confidence vote
رأیی که با آن قوۀ مقننه اعتماد خود را به هیئت وزیران یا وزیر معرفی‌شده اعلام می‌کند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
single transferable vote, STV, transferable vote, choice voting
نوعی رأی ترجیحی که در آن آرای مازاد به حساب نامزدهایی ریخته می‌شود که رأی آنها به حد نصاب نرسیده باشد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
vote by show of hands, show of hands
نوعی رأی شمارشی که در آن رأی‌دهندگان با بالا بردن دست نظر موافق خود را اعلام می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
standing vote, rising vote1, standing division
نوعی رأی شمارشی که در آن رأی‌دهندگان با برخاستن نظر موافق خود را اعلام می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
serpentine vote
نوعی رأی با قیام و قعود که در آن هر ردیف از نمایندگان به نوبت با برخاستن یا برنخاستن نظر موافق یا مخالف خود را اعلام می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
رأیی که در پیروزی نامزد برندۀ انتخابات نقشی نداشته باشد اعم از آرای اکتسابی دیگر نامزدها و آرای افزون برحدنصاب لازم نامزد پیروز
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
preferential vote, preferential ballot
رأیی که رأی‌دهندگان براساس اولویت مورد نظر خود به چند نامزد می‌دهند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
casting vote, tie-breaking vote, casting voice
رأی رئیس یک مجمع که، در صورت تساوی آرا، نتیجۀ رأی‌گیری را تعیین می‌کند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل