واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 72
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
Cassiopeia, Cas
صورت فلکی بارز شمال آسمان که نماد ملکه کاسیوپیا در افسانه‏های یونان ‏است
حوزه موضوعی: نجوم‌
فردی که به ذات‌گرایی باور دارد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نگرشی که براساس آن ذهن ساختارهای ذاتی معینی دارد و تجربه نقش محدودی در پدیدآیی معرفت ایفا می‌کند
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
ذخایر سولفیدی توده‌ای یا ورقه‌ای یا عدسی‌شکل که به‌طور شاخص در سطح تماس واحدهای آتشفشانی یا بین واحدهای آتشفشانی و رسوبی تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
deposit 1
اصطلاحی غیررسمی برای انباشتی از کان‌سنگ یا دیگر مواد ارزشمند زمین از هر منشأ
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
در بازی‌های تیمی، بازیکنی که در مواقع لزوم و با نظر مربی جانشین بازیکن اصلی تیم شود
حوزه موضوعی: ورزش
نگاه کنید به: ذخیره‏شده
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
انباشتن داده‏ها و اطلاعات در حافظه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
حجم آبی که در یک آبخوان در واحد سطح و در واحد عمق می‌توان ذخیره کرد متـ . ضریب ذخیره‌سازی storage coefficient
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
storage device
محل ذخیره‏سازی دائمی یا نیمه‏دائمی داده‏های رقمی، که بیشتر به دیسک یا نوار اطلاق می‏شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ذخیره‏ساز داخلی موقت رایانه یا حافظه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
هرنوع ذخیره‏ساز بیرونی رایانه مانند نوار و دیسک
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فرایند انباشتن داده‏ها و اطلاعات در حافظه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
فرایند انباشتن حجم انبوهی از داده‏ها و اطلاعات در حافظه یا هر ذخیره‏ساز دیگر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
ذخیره کردن تصاویر یا اطلاعات به‌دست‌آمده از تصویربرداری با استفاده از فنّاوری خاصی
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
network-attached storage, NAS
فناوری ساده‌ای برای ذخیره‌سازی که در آن یک یا چند آرایۀ سخت‌دیسک (hard disk) یا دیگر افزاره‌های ذخیره‌ساز با رایانۀ کارساز پیوند دارند که به‌صورت گره در شبکۀ محلی رایانه‌ای وجود دارد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
ویژگی هر داده یا اطلاعاتی که در حافظه انباشته شده باشد متـ . ذخیره 3
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
بخشی از جنگل که به دلیل وجود گونه‏های باارزش یا رویشگاه‌های خاص یا برخوردار بودن از منابع ژنی بااهمیت، تحت حفاظت دائم یا درازمدت قرار گیرد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
شمار و کیفیت تخمک‌‌‌های موجود در تخمدان زن در سن باروری
حوزه موضوعی: علوم سلامت
شمار انبانک‌های در‌حال‌رشد در هر دوره
حوزه موضوعی: علوم سلامت
total ovarian reserve, TOR
نگاه کنید به: خزانۀ انبانکی تخمدان
حوزه موضوعی: علوم سلامت
reservation
نگهداری جا در هواپیما از طرف شرکت هواپیمایی براساس درخواست مسافر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
polymetallic deposit
ذخیرۀ معدنی دارای سه یا چند فلز که ازنظر اقتصادی اهمیت داشته باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
sedimentogenic deposit
ذخیرۀ حاصل از انتقال عناصر فلزی از یک منشأ رسوبی به سنگ میزبان
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
sedimentary-exhalative mineral deposit
ذخیرۀ چینه‌سان نهشته‌شده که از شوراب‌های خارج‌شده از گسل‌های زیردریایی حاصل شده ‌است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
نگاه کنید به: کانسار ماگمایی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
mineral deposit
توده‌ای از مواد معدنی طبیعی اعم از کانه‌های فلزی یا کانی‌های غیرفلزی که معمولاً ارزش اقتصادی دارند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
primary particles
نگاه کنید به: پرتوِ کیهانی اولیه
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
secondary particles
نگاه کنید به: پرتوِ کیهانی ثانویه
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
albedo neutrons, albedo particles
نوترون‌ها یا ذرات بنیادی دیگر که پس از تولید ازطریق برهم‏کنش‌های هسته‏ای ذرات پرانرژی در درون جوّ زمین، آن را ترک می‏کنند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ