واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 68
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
Cassiopeia, Cas
صورت فلکی بارز شمال آسمان که نماد ملکه کاسیوپیا در افسانه‌های یونان ‌است
فردی که به ذات‌گرایی باور دارد
نگرشی که براساس آن ذهن ساختارهای ذاتی معینی دارد و تجربه نقش محدودی در پدیدآیی معرفت ایفا می‌کند
ذخایر سولفیدی توده‌ای یا ورقه‌ای یا عدسی‌شکل که به‌طور شاخص در سطح تماس واحدهای آتشفشانی یا بین واحدهای آتشفشانی و رسوبی تشکیل می‌شود
deposit 1
اصطلاحی غیررسمی برای انباشتی از کان‌سنگ یا دیگر مواد ارزشمند زمین از هر منشأ
در بازی‌های تیمی، بازیکنی که در مواقع لزوم و با نظر مربی جانشین بازیکن اصلی تیم شود
به‌کاربرید به‌جای: ذخیره‌شده
انباشتن داده‌ها و اطلاعات در حافظه
storage device
محل ذخیره‌سازی دائمی یا نیمه‌دائمی داده‌های رقمی، که بیشتر به دیسک یا نوار اطلاق می‌شود
ذخیره‌ساز داخلی موقت رایانه یا حافظه
هرنوع ذخیره‌ساز بیرونی رایانه مانند نوار و دیسک
فرایند انباشتن داده‌ها و اطلاعات در حافظه
فرایند انباشتن حجم انبوهی از داده‌ها و اطلاعات در حافظه یا هر ذخیره‌ساز دیگر
ذخیره کردن تصاویر یا اطلاعات به‌دست‌آمده از تصویربرداری با استفاده از فنّاوری خاصی
network-attached storage, NAS
فناوری ساده‌ای برای ذخیره‌سازی که در آن یک یا چند آرایۀ سخت‌دیسک (hard disk) یا دیگر افزاره‌های ذخیره‌ساز با رایانۀ کارساز پیوند دارند که به‌صورت گره در شبکۀ محلی رایانه‌ای وجود دارد
ویژگی هر داده یا اطلاعاتی که در حافظه انباشته شده باشد متـ . ذخیره 3
بخشی از جنگل که به دلیل وجود گونه‌های باارزش یا رویشگاه‌های خاص یا برخوردار بودن از منابع ژنی بااهمیت، تحت حفاظت دائم یا درازمدت قرار گیرد
شمار و کیفیت تخمک‌‌‌های موجود در تخمدان زن در سن باروری
شمار انبانک‌های در‌حال‌رشد در هر دوره
total ovarian reserve, TOR
به‌کاربرید به‌جای: خزانۀ انبانکی تخمدان
reservation
نگهداری جا در هواپیما از طرف شرکت هواپیمایی براساس درخواست مسافر
polymetallic deposit
ذخیرۀ معدنی دارای سه یا چند فلز که ازنظر اقتصادی اهمیت داشته باشد
sedimentogenic deposit
ذخیرۀ حاصل از انتقال عناصر فلزی از یک منشأ رسوبی به سنگ میزبان
sedimentary-exhalative mineral deposit
ذخیرۀ چینه‌سان نهشته‌شده که از شوراب‌های خارج‌شده از گسل‌های زیردریایی حاصل شده ‌است
به‌کاربرید به‌جای: کانسار ماگمایی
mineral deposit
توده‌ای از مواد معدنی طبیعی اعم از کانه‌های فلزی یا کانی‌های غیرفلزی که معمولاً ارزش اقتصادی دارند
primary particles
به‌کاربرید به‌جای: پرتو کیهانی اولیه
secondary particles
به‌کاربرید به‌جای: پرتو کیهانی ثانویه
albedo neutrons, albedo particles
نوترون‌ها یا ذرات بنیادی دیگر که پس از تولید ازطریق برهم‌کنش‌های هسته‌ای ذرات پرانرژی در درون جوّ زمین، آن را ترک می‌کنند