واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1486
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
handset
[عمومی] دستگاه تلفن [مهندسی مخابرات] بخشی از دستگاه تلفن که کاربر به‌واسطۀ آن مکالمه می‌کند
handsfree answerback
امکانی در تلفن‌های دست‌آزاد که با فعال‌ کردن آن، دستگاه ‌به‌طور خودکار و پس از چند زنگ، به برخوانی پاسخ می‌دهد و گوشی را در حالت برخوانی دست‌آزاد قرار می‌دهد تا کاربر بتواند بدون نیاز به برداشتن گوشی مکالمه کند
handsfree dialling/ handsfree dialing
شماره‌گیری با استفاده از تلفن دست‌آزاد
هر فرایندی که در طی آن کاربر بی‌نیاز از به‌کارگیری دستان خود بتواند تراکنش‌های داده‌ای و اطلاعاتی از جمله تماس تلفنی را انجام دهد متـ . برخوانی دست‌آزاد
handsfree, handsfree telephone, loudspeaking telephone, handsfree phone
تلفنی که برای مکالمه نیازی به در دست گرفتن گوشی آن نیست
handsignal, manual signal
علامتی که در هنگام حرکات تنظیم قطار (shunting movements) یا مواقع خاص دیگر برای واپایش حرکت قطار به‌صورت دستی به راهبر داده می‌شود
فله‌بری با ظرفیت حمل 35 تا 50 هزار تن و آبخور کمتر از 12 متر که می‌تواند به اکثر بنادر وارد شود
وضعیت بازماندن نرم‌افزار یا سخت‌افزار از ادامۀ فعالیت هنگامی که در انتظار وقوع رویدادی است که هرگز اتفاق نخواهد افتاد
وضعیتی که در آن عملکرد سامانۀ آتش با تأخیر یا اخلال همراه است
hang glider, kite
وسیلۀ هوایی بسیار سبک با بال‌هایی شبیه به بال پرندگان که قادر به سریدن در هواست؛ این وسیله ممکن است مجهز به موتور کمکی باشد
hang-up signal
نشانک/ سیگنالی که وقتی کاربر گوشی را می‌گذارد، برای مرکز تلفن ارسال می‌شود تا مرکز اطلاع یابد که تماس به پایان رسیده است و خط را آزاد کند متـ . سیگنال قطع
محل سرپوشیده‌ای برای استقرار کوتاه‌مدت و نیز تعمیر انواع نظامی و غیرنظامی هواگرد و لوکوموتیو و واگن و جز آن
hanger
قطعه‌ای که اتاقک یا صندلی یا سایر افزاره‌های حمل مسافر را به بافۀ کشنده/ کابل کشنده متصل می‌کند
hanging arm cast, hanging cast
گچی از زیر محل شکستگی بازو تا انگشتان که با نوار از گردن آویزان می‌شود
روشی عینی و مستقیم برای مشاهدۀ تحرک ریزاندامگان‌ها در محیط مایع
hanging wall 1
بخش زبرین گسل
hanging wall 2
بخش زبرین رگه یا تودۀ معدنی
وضعیتی که در آن ارتباط تلفنی با گذاشتن گوشی یا فشردن دکمه قطع می‌شود متـ . قطع برخوانی
haphazard burial, flung burial, casual burial, disarrangement position burial
تدفینی که در آن جسد بدون هیچ نظم و ترتیب مشخصی در چالۀ گور رها شده باشد
موجود یا یاختۀ دارای فقط یک دست فام‌تن
حالت هسته یا یاخته‌ای که تک‌لاد است
در واج‌شناسی، فرایند افتادن و حذف برخی از آواها یا هجاهای تکراری در زنجیره‌ای از آواها و هجاهای پیاپی متـ . حذف هجا
شکلی از نمایش مدرن و غیرقراردادی و تجربی که غالباً اجرای آن از یک مکان عمومی آغاز می‌شود و در سیر تکوینی خود تحت تأثیر عوامل محیطی فی‌البداهه گسترش می‌یابد
احساس هیجان و شادی و رضایت و آسایش
happy
ویژگی فردی که احساس شادی یا شادمانی می‌کند متـ . شادمان
تعداد الکترون‌هایی که در یک لیگاند به‌طور مستقیم با فلز در همارایی شرکت می‌کنند اختـ . شال
ناحیۀ محفوظ و امن طبیعی یا مصنوعی برای توقف کشتی‌ها
عوارضی برای ورود کشتی‌های بازرگانی به بندرگاه براساس قوانین بندری
یک اسید لویس با قطبش‌پذیری پایین و اندازۀ کوچک و حالت اکسایش مثبت بالا و فاقد الکترون‌های لایۀ خارجی که به‌سادگی برانگیخته شوند
hard anodizing
فرایند فلزپوشی ازطریق اکسایش آندی که در آن برق‌کافت با شدت جریان بالا و دمای پایین انجام می‌شود و پوششی ایجاد می‌کند که در مقابل خوردگی و سایش و فرسایش مقاوم است