واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2157
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
Hamilton's equation of motion
نگاه کنید به: معادلات بُندادی حرکت
حوزه موضوعی: فیزیک‏
Hamiltonian operator
نگاه کنید به: عملگر انرژی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
hammer
1. بخشی از سازوکار پیانو که به سیم‌ها ضربه می‌زند 2. نوعی کوبه که برای نواختن بر برخی سازهای کوبه‌ای به ‌کار می‌رود
حوزه موضوعی: موسیقی
پوششی حاوی پودر فلز و افزودنی‌های دیگر که جلوه‌ای شبیه به فلز چکش‌خورده به سطح می‌دهد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
دستگاهی دارای چند چکش کوچک برای آسیا کردن مواد خشک
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
hammer scale
fire scale
حوزه موضوعی: خوردگی
hammered
martelé (fr.)
حوزه موضوعی: موسیقی
hammerhead ribozyme
نوعی رِنازیم تاشده که در پیرایش رونوشت‌های رِنا نقش دارد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
hammerhead stall, stall turn
نوعی واماندگی که براثر اوج‌گیری هواپیما با زاویۀ بسیار تند و حداقل توان‏ موتور ایجاد می‌شود و همراه با حداکثر جابه‌جایی سکان عمودی و چرخشی سریع حول محور انحراف سمت (yaw axis) است و پس از آن هواپیما به وضعیت شیرجه درمی‌آید و فروخیز می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
hamper
basket
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
شناوری که به دلایل مختلف نظیر عرض و محدودۀ ناکافی برای حرکت یا کم‌عمقی آب توانایی انجام حرکات و تغییر مسیر را ندارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
HAN
home area network
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، مهندسی مخابرات
hance 1/ hanse 1
haunch 1
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
hance 2/ hanse 2
haunch 2
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
hand baggage
باری که مسافر با خود به داخل وسیلۀ نقلیه می‌برد و ازنظر تعداد و اندازه و وزن محدودیت دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل ریلی، حمل‌ونقل هوایی
شخصیتی عروسکی که دست عروسک‌گردان آن را به تصویر درمی‌آورد
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
کمانی که در هنگام تیراندازی آن را در دست نگه می‌دارند
حوزه موضوعی: ورزش
hand car
wagonnet
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی نشانۀ دیداری برای ترغیب کودک به استفادۀ بیشتر از حس شنوایی به جای لب‌خوانی
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
سوزنی که دستی کار می‌کند و با سامانۀ علائم، هم‌بندی ندارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
hand props, actor's property
ابزاری در اختیار بازیگر که در طول نمایش یا در صحنۀ فیلم از آن استفاده می‌کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی
hand puppet, gloves puppet
عروسکی که دست عروسک‌گردان در بدن و سر عروسک فرومی‌رود و آن را به حرکت درمی‌آورد
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
ناحیه‌ای در پایین مفصل مچ شامل مچ و کف دست و انگشتان
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
نوعی چوب‌کِشی که توسط انسان و با دست انجام می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
hand stopping
stopping 2
حوزه موضوعی: موسیقی
بسته‌بندی دستی مواد غذایی با کاغذ یا دیگر مواد انعطاف‌پذیر
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
غربیلک فولادی به قطر تقریبی 35 سانتی‌متر که به میلۀ ترمز متصل است و برای ثابت نگه ‌داشتن واگن در محل توقف به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
hand-held computer
pocket computer
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
hand-made bomb
improvised explosive device
حوزه موضوعی: علوم نظامی
hand-off pass
flip pass
حوزه موضوعی: ورزش