واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2157
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
hood liner
bonnet liner
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
hood lock
bonnet lock
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
hood release
bonnet release
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
hood rod
bonnet rod
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
hood shield
bug deflector
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو، مهندسی بسپار
پژواکی به ‌شکل چنگک بر روی صفحۀ رادار که از بازتابندگی زیاد امواج در طی کشیده شدن بارش به درون مارپیچ میان‌چرخند به وجود می‌آید
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
در بسکتبال، پاس دادن توپ با باز کردن دست به پهلو و رد کردن توپ از فراز مدافع
حوزه موضوعی: ورزش
در بسکتبال، پرتابی که با باز کردن دست به پهلو و رد کردن توپ از فراز مدافع انجام می‌شود
حوزه موضوعی: ورزش
نوعی گردش به چپ که در آن راننده یا دوچرخه‌سوار از منتهی‌الیه سمت راست تقاطع و از مقابل جریان منقطع، پس از سبز شدن چراغ عبور می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
hooked
uncinate
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
مقرراتی که به پلیس قدرت بیشتری می‌دهد تا با رانندگان خطرآفرین مقابله کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
ویژگی فرد دچار ناامیدی
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
hopelessness
احساس فرد از عدم دستیابی به وضعیت مطلوب در آینده
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
hopper
bean hopper
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا- قهوه‌پژوهی
hopper car
hopper wagon
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
hopper wagon, hopper car
واگن باری با کف شیب‏دار، برای حمل مصالح دانه‏ای که بار آن از کف واگن تخلیه می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
Hor
Horologium
حوزه موضوعی: نجوم‌
hordeolum, stye
التهاب حاد غدّه‏های چربی در قاعدۀ مژه به علت عفونت باکتریایی
حوزه موضوعی: پزشکی
horizental area excavation, clearing excavation, horizental explosure
کاوشی که هدف آن شناخت ساختار افقی یک محوطۀ باستانی و الگوی پراکندگی یافته‌های آن است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
horizon
دورۀ زمانی نسبتاً کوتاهی که در طی آن مجموعه‌ای شاخص از دست‌ساخته‌ها یا سبک‌های هنری یا مشخصه‌های فرهنگی دیگر در گسترۀ جغرافیایی پهناوری به ‌کار رفته است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
horizon marker
گروهی از دست‌ساخته‌ها که مدتی کوتاه در منطقه‌ای گسترده ظاهر شده باشد و مرزهای هم‌زمان فرهنگی منطقه را درنوردیده باشد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
horizon scanning
ارزیابی نظام‌مند فرصت‌ها و تهدیدهای بالقوه و تحولات محتمل آینده که به مرز اندیشه‌ها و برنامه‌ریزی‌های فعلی محدود نیست
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
horizon style
افقی که در آن سبک هنری شاخصی که در حوزه‌های مختلف فرهنگی در گسترۀ جغرافیایی پهناوری برای دورۀ زمانی نسبتاً کوتاهی گسترش یافته است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
نقشة افقی همزمان مسیر مستقیم و قوس‌های افقی امتداد راه از نمای بالا
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
horizontal asymptote
مجانبی که در دستگاه مختصات قائم موازی با محور طول‌هاست
حوزه موضوعی: ریاضی
horizontal bar, high bar
1. میله‌ای افقی که برای انجام حرکات ورزش در جایی استوار شده است و نمونۀ استاندارد آن یکی از اسباب‌های چم‌ورزی مرکب از میله‌ای به طول 4/2 متر و قطر 28 میلی‌متر است که بر فراز پایه‌ای در فاصلۀ 5/2 متری از سطح/کف زمین قرار می‌گیرد 2. ماده‌ای در مسابقات چم‌ورزی مردان که در آن چم‌ورز حرکات خود را بر روی میل‌ثابت انجام می‌دهد
حوزه موضوعی: ورزش
horizontal branch
نواری افقی در نمودار خوشه‌های گـویچه‌ای (globular clusters) هرتـزشپرونـگ ـ راسل که نشان‌دهندة ستاره‌هایی با هستة هلیم‌سوز است
حوزه موضوعی: نجوم‌
دایرۀ مدرجی که برای اندازه‌گیری زاویۀ افقی در بعضی از دستگاه‌های نقشه‌برداری نظیر زاویه‌یاب، عمود بر محور اصلی دستگاه قرار دارد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
horizontal component filter
پالایه‌ای خط‌پایه (line-based) در حوزة طیف که مؤلفة افقی میدان مغناطیسی را یا در راستای خط برداشت خاصی نگه می‌دارد یا آن را عبور می‌دهد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
horizontal control network
مجموعه‏ای از نقاط با مختصات طولی و عرضی معلوم که برای واپایش عملیات نقشه‏برداری به کار می‏رود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری