واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
gastrostomy tube, G-tube
لوله‌ای که یک‌ سر آن مستقیماً وارد معده می‌شود و معده را به خارج از بدن متصل می‌کند
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران شامل جانوران ریز با طول کمتر از یک میلی‌متر و شکمی تخت و پوشیده از مژه‌های شکمی
gastrula
ساختاری فنجانی‌شکل در فرایند تشکیل جنین که از یک ردیف یاخته در اطراف و یک حفرۀ پر از مایع در مرکز تشکیل شده است
gastrulation
فرایند تشکیل کماله از تنداله
نقطۀ سوار شدن مسافران به هواپیما در فرودگاه
نقطۀ آغاز پروازهای تجاری یا نقطۀ ورود هواپیما به فضای پروازی تحت مراقبت
gate position, gate number
عدد مربوط به دروازه‌ای خاص که به یک پرواز اختصاص یابد
gateway 1
1. افزاره‌ای که بین شبکه‌های رایانه‌ای با پروتکل‌های متفاوت ارتباط برقرار می‌کند 2. در شبکۀ مخابراتی، افزاره یا نرم‌افزاری که مقصد بسته‌های اطلاعاتی یا پیام‌ها را تعیین می‌کند
شهر یا نقطۀ اصلی که به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت شبکه‌های حمل‌ونقل به‌عنوان محل دسترسی به یک کشور یا منطقه محسوب می‌شود
شهری که به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت شبکه‌های حمل‌ونقل به‌عنوان اولین مقصد در یک کشور یا منطقه محسوب می‌شود
مواد اعتیادآور سبک که مصرف آنها راه را برای مصرف مواد سنگین‌تر می‌گشاید
gateway drug theory, gateway theory, gateway hypothesis, gateway effect
نظریه‌ای مبنی بر این باور که مواد کم‌خطر و سبک ممکن است به مصرف مواد پرخطر و سنگین و همچنین ارتکاب جرم منجر شود
مهمان‌خانه/ هتلی واقع در مبادی ورودی شهر
هریک از مناطق گذرگاهی خاصی که در دوران جنگ سرد با سازوکاری جغراسیاسی تعادل میان قدرت‌های قاره‌ای و دریایی را برقرار می‌کردند
ایالت یا استانی که ازطریق آن حمل‌ونقل و جابه‌جایی صورت می‌گیرد متـ . استان دروازه‌ای
آغاز به حرکت و سرعت گرفتن شناور
موقعیت یک شناور نسبت به شناور دیگر
gauge corner
گوشۀ نیم‌رخ عرضی کلاهک ریل در سمت داخل که عرض خط را از آنجا اندازه‌گیری می‌کنند
خطی که مکان هندسی گوشۀ ریل را در طول ریل نشان می‌دهد
صفحه‌ای فولادی که فاصلۀ بین دو ریل را به‌کمک تقویت‌کننده‌های ریل در یک خط و در محل ریل‌بند یا سوزن ثابت نگه‌ می‌دارد
فضای داخلی بین دو ریل یک خط آهن
اصل جامعی مربوط به وجود بوزون‌های میانجی نیروهای بنیادی گرانشی، الکترومغناطیسی و نیروهای قوی و ضعیف هسته‌ای
چَفته‌ای که با قطعات پیش‌ساختۀ سه‌گوش در اندازه‌های دقیق و با شکل‌های مختلف ساخته می‌شود
gauntlet cast
گچی از آرنج تا انتهای انگشتان
قانونی که بنا بر آن شار میدان الکتریکی گذرنده از هر سطح بسته با بار خالص درون آن سطح متناسب است
Gavia adamsii
گونه‌ای از تیرۀ غواصیان و راستۀ غواص‌سانان که بزرگ‌ترین عضو خانواده با بزرگ‌ترین منقار است و بالای بدن و گردن و سرش سیاه است و نوارهای سفیدی بر روی گردن دارد
Gavia arctica arctica
گونه‌ای از غواصیان و راستۀ غواص‌سانان که منقار خمیده دارد و پرهای بدنش قهوه‌ای با خطوط تیره و روشن بر روی بال‌هاست
Gavia arctica suschkini
گونه‌ای از تیرۀ غواصیان و راستۀ غواص‌سانان که بالای بدنش سیاه با لکه‌های سفید است و زیر بدن و پهلوهایش سفید و گلوی آن سیاه و سر و گردنش خاکستری است
گونه‌ای از تیرۀ غواصیان و راستۀ غواص‌سانان که بالای بدنش شطرنجی و سیاه و سفید است
گونه‌ای از تیرۀ غواصیان و راستۀ غواص‌سانان که کوچک‌ترین عضو خانواده است و منقار کوچک و خمیده به سمت بالا و پاهای کوچک دارد