واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
guttation, sudation 2
خروج آب و مواد محلول از گیاه به‌صورت مایع ازطریق روزنه‌های آبی متـ . تعریق 2
guttational
مربوط به زهش/ تعریق متـ . تعریقی
جوی کوچک محصور بین سطح سواره‌رو و جدول پیاده‌رو
فرایند تخلیۀ اندام‌های درونی ماهی
guy line, guy
بافۀ ثابتی که به دکل درختی یا مانند آن بسته میشود متـ . کابل مهار
guyot, tablemount
نوعی کوه دریایی که قلّۀ صاف و تخت دارد و ارتفاع آن میتواند از 3 تا 4000 متر باشد
ورزشکاری که به چم‌ورزی می‌پردازد متـ . ژیمناست
gymnastics1
ورزشی بر پایۀ مجموعه‌ای از حرکات جسمانی بر روی زمین یا اسباب مخصوص که انعطاف‌پذیری و قدرت و هماهنگی و توازن و چالاکی بدن را افزایش می‌دهد متـ . ژیمناستیک
gymnosperm
گیاه‌ دانه‌داری که تخمک‌هایش در تخمدان محصور نیست
gynandromorph, gynander
وضعیت ژنی نادری که در آن پارچینی از بافت‌های نر و ماده در یک فرد وجود دارد
gynarchy, gynecocracy, gynocracy
حکومتی که زنان آن را اداره می‌کنند
gynecologist
پزشکی که در رشتۀ پزشکی زنان تخصص دارد
شاخه‌ای از پزشکی که به بررسی بیماری‌های دستگاه تناسلی زنان می‌پردازد
ویژگی خامه‌ای برخاسته از قاعده و مرکز یک تخمدان لپ‌دار
ویژگی گیاهانی که گل‌های ماده و نرمادۀ آنها بر روی پایه‌های مختلف قرار دارند
جمع ‌شدن چربی اضافی در باسن و ران‌ها که به چاقی زنانه منجر می‌شود
gynoid obesity
نوعی چاقی که در آن چربی عموماً در باسن و ران‌ها جمع می‌شود متـ . چاقی گلابی‌شکل pear-shape obesity
ویژگی گیاهانی که گل‌های ماده و نرمادۀ آنها بر روی یک پایه قرار دارند
هراس یا بیزاری غیرعادی از زن
پایک مادگی بین نافه و مادگی که تخمدان بر روی آن قرار دارد
gypcrete/ gypscrete
نهشته‌ای گچی یا ژیپسی که سنگفرش صحرایی سیمانی‌شده را تشکیل می‌دهد
سامانۀ جریان اقیانوسی در مقیاس باد سیاره‌ای
قطب‌نمایی که در آن از خاصیت صلبیت (rigidity) چرخش‌نما برای نشان دادن قطب شمال جغرافیایی در فضا استفاده می‌شود
میزان‌سازی چرخش‌قطب‌نما به‌نحوی‌که شمال اندازه‌گیری‌شدۀ آن همان شمال واقعی باشد
چرخش‌قطب‌نمایی که مقیاس سمت آن با نصف‌النهار مغناطیسی با یک عقربۀ مغناطیسی همراستا نگه داشته می‌شود
gyroscope, gyro
چرخ دوّ ار و پرسرعتی که وزن آن بر محور حلقۀ بیرونی متمرکز است و می‌تواند آزادانه عمود بر صفحۀ دوران در یک یا چند راستا بچرخد