واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
بافتی ماگمایی شامل درهم‌رشدی فلدسپار قلیایی و کوارتز با شکل‌های مثلثی و قلاب‌مانند که در آن دو کانی در هم ‌فرو رفته‌اند و شبیه به نوشتارهایی با خط میخی یا تصویری شده‌اند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
graphical evaluation and review technique
روشی برای تحلیل شرطی و احتمالی شبکۀ فعالیت‌های پروژه با ترسیم نمودار روابط منطقی و زمانی آنها اختـ . شیبان GERT
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
graphical user interface, GUI
نوعی میانای کاربر که در آن برای دادن فرمان، به جای نوشتن از نشانه‏های نگاره‏ای یا گزینگان استفاده شود متـ . میانای نگاره‏ای کاربر
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، مهندسی مخابرات
graphics
graphic arts
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
هنرمندی که به آفرینش آثار نگاشتاری می‏پردازد
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
graphitic corrosion
خوردگی چدن خاکستری که در آن فقط جزء فلزی چدن خورده می‌شود و گرافیت بر جای می‌ماند
حوزه موضوعی: خوردگی
تشکیل گرافیت در چدن یا آهن
حوزه موضوعی: خوردگی، شیمی
مربوط به تک‌نگاره‌شناسی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
graphology, graphemics
مطالعۀ واحدهای کمینۀ تقابل‌دهنده در نظام نوشتاری یک زبان
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
بررسی و اندازه‌گیری دستخط‌ها برای مقایسۀ آنها با یکدیگر و تشخیص نویسندۀ یک نوشتۀ مشخص متـ . دستخط‌شناسی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
grapnel anchor
نوعی لنگر چندشاخه که مناسب بسترهای صخره‏ای است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نوعی داربَری با استفاده از چنگک مخصوص
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
grapple, log grapple
ابزاری که ‌به سر جرثقیل وصل می‌شود و دارای یک جفت انبر بزرگ است و از آن برای بلند کردن و جابه‌جایی کنده‌ استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
GRAS
generally recognized as safe
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
میزانی از افزودنی‌های غذایی‌ که سازمان غذا و دارو بر بی‌خطر بودن آن برای مصرف‌کننده صحه می‌گذارد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
graser
gamma-ray laser
حوزه موضوعی: فیزیک‏
grass minimum
نگاه کنید به: دمای کمینۀ چمن
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
grass minimum temperature
دمای کمینۀ نشان‏داده‏شده با دماسنج کمینه‏ای که مخزن آن در فضای باز، بر روی چمن کوتاه قرار دارد متـ . کمینۀ چمن grass minimum
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
واحدی کامل در صنایع شیمیایی شامل واحدهای اصلی فرایندی و واحدهای جانبی و پشتیبانی در یک مکان بکر
حوزه موضوعی: مهندسی شیمی
ساوانایی که پوشش غالب آن علف است متـ . گرمدشت علفی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
grass steppe
استپی که پوشش عمدۀ آن علف است متـ . سبزدشت علفی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
grass, narrow-leaved plant
ویژگی گیاهان تک‏لپه‏ای از تیرۀ گندمیان که برگ‌های باریک با رگبرگ‌های موازی و ساقه‏های توخالی یا توپر دارند
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
grassland, herbland
سرزمینی که پوشش گیاهی آن عمدتاً گیاهان علفی است
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
graticule
reticle
حوزه موضوعی: فیزیک‏
grating
نگاه کنید به: توری پراش
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
grating
نگاه کنید به: diffraction grating
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
grauwacke
graywacke
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
grave cover, grave slab
سنگی که برای پوشاندن روی گور به کار میرود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
grave culture
kurgan culture
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
grave field
گورستان باستانی، به‌ویژه در عصر مفرغ و آهن اروپا، بدون سازه‌های روزمینی مانند گورنشان یا سنگ‌افراشت (orthostat)
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی