واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
بافت سنگی حاصل از انبوهش دانه‌های کانی با اندازۀ تقریباً یکسان‌
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
granular, granulate
به شکل ریزدانه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
granulate
granular
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
granulated sugar
بلورهای جامد شکر حاوی دست‌کم 8/99 درصد ساکارز که از طریق بلورش یا دانه‌گیری شربت غلیظ قند به‌ دست می‌آید
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
فرایند تشکیل بافت ریزدانه‏ای
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
فرایند تهیۀ ریزدانه
حوزه موضوعی: علوم دارویی
هر دانۀ کوچک مانند دانۀ گَرده و سبزدیسه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
granule 2
ذرۀ رسوبی به قطر 2 تا 4 میلی‌متر
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
حامل و دارندۀ ریزدانه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
granuliferous 2
granulose
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
گویچۀ سفیدی که دارای هستۀ گره‏دار باشد و به شکل چندهسته‏ای دیده شود متـ . چندهسته‏ای
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
تودۀ حاصل از تجمع یاخته‌های ملتهب تک‌هسته‌ای یا یاخته‌های شبه‌پوششی (eipthelioid)
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
granulomatosis
وضعیتی که در آن دانه‌تودها شکل می‌گیرند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
روشی برای دانه‌بندی یا تعیین اندازة دانه‌ها یا ذرات ترکیبات مواد غذایی
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
granulose, granuliferous 2
دارای ریزدانه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ستونی از ریزکیسه‏های موجود در سبزدیسه که همانند سکه‏‌های روی‏هم‏قرارگرفته است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
آب انگوری که از پورۀ انگور به دست می‌آید
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
پوسیدگی ناشی از گونه‌‌ای قارچ که در هنگام برداشت به شکل لکۀ گرد و به ‌رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای بر روی میوۀ انگور دیده می‌شود و ممکن است به‌تدریج تمام میوه را در بر گیرد
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
سنگ‌آهکی متشکل از انبوهه‌ای از گندله‌وارهای (peloids) کربناتی یا ذرات دیگر که با جلبک‌ها یا آژند میکریتی به هم چسبیده‌اند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
graph 1
مجموعه‏ای ناتهی از نقطه‏ها به نام رأس که بعضی از آنها با پاره‏خط‌هایی به نام یال به هم وصل شده‏اند
حوزه موضوعی: ریاضی
کوچک‌ترین بخش تجزیه‌ناپذیر و مجزا، به شکل یک حرف، در زنجیرۀ نوشتار
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
graph 3
profile 4
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
graph-chart
profile 4
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
کوچک‌ترین واحد تمایزدهنده در دستگاه خط یک زبان
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
graphemics
graphology
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
مطالعۀ جوهرۀ خطی نوشتار و شکل‌های نشانه‌های نوشتاری بدون در نظر گرفتن دستگاه خطی خاص
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، زبان‏شناسی
ویژگی آثارهنری‌ای که از عناصر اولیۀ نقطه و خط و سطر تشکیل شده‌اند
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
graphic arts, graphics, graphic design
هنرهای کارکردگرایانه که با طراحی یا ترکیب عناصر تصویری و نوشتاری، پیام خاصی را بیان می‏کنند
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
graphic design
graphic arts
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
نوعی مقیاس که با خط یا نوار مدرج در حاشیۀ نقشه نمایش داده می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری