واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
grade drag, grade resistance
نیروی مقاوم در برابر حرکت قطار در سربالایی به دلیل نیروی گرانشی قطار
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
grade level
formation level
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل درون‌شهری ـ جاده‌ای
grade resistance
grade drag
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
grade separated crossing
محل تلاقی جاده با راه‏آهن که در دو سطح قرار داشته باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
جداسازی عمودی در تقاطع‌ها با استفاده از سازه‌های ناهم‌سطح
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
grade, échelle 1 (fr.)
امتیاز کارمند ازنظر درجه و مقام اداری و دریافت حقوق؛ رتبه
حوزه موضوعی: عمومی
متضادهایی که تضادشان درجه‌پذیر است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
ساختاری رسوبی که در آن مواد به سمت بالا به‌تدریج ریزتر می‌شوند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
یکی از دستگاه‌های راه‏سازی که با تیغۀ بین چرخ‌های عقب و جلو مصالح را پخش و راه را تسطیح و شیب‏بندی می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gradient flow
شارش بی‌اصطکاک افقی که خطوط هم‏فشار آن با خطوط جریان منطبق است یا شتاب مماسی در هر جای آن صفر است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
gradient wind
بادی در مسیر خمیده، حاصل از تعادل نیروهای شیوِ فشار و کوریولیس و مرکزگریز
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
gradient wind level
نگاه کنید به: تراز باد زمین‌گَرد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
gradient, descendent
آهنگ کاهش هر کمیت در فضا
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
بررسی و سنجش کیفی واحدهای اقامتی و خدماتی و شیوه‌های پخت‌وپز و امکانات رفاهی
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
وسیله‏ای برای اندازه‏گیری مؤلفه‏های گرادیان میدان پتانسیل
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
gradual discontinuity
تغییر تدریجی در روندها و پیوستار نظام‌مند حاکم بر یک حوزۀ خاص
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
graduated cylinder
استوانۀ شیشه‏ای مدرج برای برداشتن حجم معینی از مایعات
حوزه موضوعی: شیمی
نرخ حمل مسافر متناسب با مسافت یا زمان سفر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نقشه‌ای که در آن از نمادهایی با اندازه‌های متغیر و متناسب با مقدار ویژگی موردنظر برای نشان دادن تفاوت‌ها استفاده می‌شود متـ . نقشۀ نمادی تناسبی proportional symbol map
حوزه موضوعی: آمار‏
Gräfenberg spot
نگاه کنید به: نقطۀ جی
حوزه موضوعی: علوم سلامت
graft 1, transplant 1
انتقال همیشگی پیوندینه به بدن ازطریق عمل جراحی
حوزه موضوعی: پزشکی، پیوند، علوم پایۀ پزشکی
graft 2, transplant 2
بافت یا اندامی که در طی عمل جراحی به بدن فرد پیوند زده می‌شود
حوزه موضوعی: پیوند
graft 3
grafting 2
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
جایگاهی از بدن که پیوندینه به آنجا پیوند زده می‌شود
حوزه موضوعی: پیوند
هم‌بسپاری با یک زنجیر بسپاری (بسپار A) که به آن یک یا چند زنجیرۀ بسپاری از بسپاری دیگر (بسپار B) متصل است
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
هم‌بسپارشی که در آن یک یا چند زنجیرة بسپاری به یک زنجیرة بسپاری اصلی متصل می‌شود
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
بخشی از بدن که پیوندینه از آن جدا می‌شود
حوزه موضوعی: پیوند
افزایش احتمال پذیرش پیوند با قرار دادن بافت‌های دهنده در مجاورت گیرنده
حوزه موضوعی: پیوند
graft rejection
نگاه کنید به: rejection
حوزه موضوعی: پیوند
graft union
محل اتصال پایه و پیوندک
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی