واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
gall bladder
کیسه‌ای گلابی‌شکل، به طول 7 تا 10 سانتی‌متر، که در زیر قطعۀ راست کبد واقع شده و محل ذخیرۀ زرداب است متـ . کیسۀ صفرا
دالان یا فضای سرپوشیده در مجاورت کوه برای جلوگیری از ریزش بهمن در بستر راه‌آهن
محل مشخصی در داخل هواپیما برای نگهداری و ارائۀ مواد غذایی و انواع نوشیدنی
نوعی رفتگی به‌صورت کندگی (seizing) یا پاره‌شدگی (tearing) که در نتیجۀ اصطکاک یا جوش سرد دو سطح درتماس ایجاد می‌شود
یافته‌ای در سمع قلب مرکب از سه یا چهار صدا که به صدای چهارنعل اسب شبیه است
galloping inflation
تورمی که در مدت‌زمان بسیار کوتاه با نرخ بسیار بالا رشد می‌کند
gallstone, choclith
تودۀ سختی متشکل از رنگیزه‌های صفرایی و کلسترول و نمک‌های کلسیم با نسبت‌های متغیر
فلزی که به‌دلیل موقعیت نسبی‌اش در فهرست گالوانی در هنگام اتصال به فلزات نجیب‌تر در برق‌کاف از بین می‌رود ولی موجب حفاظت کاتدی آنها می‌شود
نوعی پیل برق‌کافتی که با واکنش شیمیایی انرژی الکتریکی تولید می‌کند
galvanic couple
زوجی رسانا و نامشابه که در یک برق‌کاف با هم تماس الکتریکی دارند
دردی در بافت‌های دهان که ناشی از ایجاد پیل گالوانی در میان آلیاژهای نامشابه پرکنندۀ دندان است
galvanic protection, sacrificial protection
کاهش یا به‌ حداقل رسیدن خوردگی یک فلز با اعمال جریان به آن از محلول به روش اتصال فلز به قطب منفی منبع جریان
فهرستی از فلزات و آلیاژها براساس پتانسیل خوردگی نسبی آنها در یک محیط معین
ویژگی فلزی، معمولاً آهن، که با غوطه‌وری در حمام مذاب، با فلز روی پوشش داده ‌شده باشد
galvanized iron
ورقۀ آهن روی‌اندودشده
ایجاد پوشش فلز روی بر فلزی دیگر، معمولاً آهن، با غوطه‌وری آنها در حمام مذاب
اسبابی برای آشکارسازی یا اندازه‌گیری جریان‌های الکتریکی ضعیف
وسیله‌ای برای اعمال جریان ثابت بر روی الکترود به‌منظور بررسی واکنش‌های خوردگی و الکتروشیمیایی
به‌کاربرید به‌جای: نگارۀ چگالی
گرایش به این تفکر که احتمالات آینده الزاماً متأثر از رویدادهای گذشته هستند
گروهی خودیار متشکل از معتادان به قمار که با برنامه‌ای دوازده‌قدمی درمان می‌شوند اختـ . قماگ GA
پرنده‌ای که برای تفریح و ورزش یا تأمین خوراک شکار می‌شود
game conservation
حفظ حیات‌وحش، ازجمله شکار، و تلاش برای افزودن جمعیت آن ازطریق اعمال مدیریت صحیح در نواحی کم‌وسعت با منابع محدود
پیشانه‌ای که مخصوص بازی‌های رایانه‌ای طراحی شده است
هرنوع ماهی دریایی یا رودخانه‌ای که برای خوردن یا تفریح و ورزش صید می‌شود
game keeper
کسی که مراقبت از جانوران وحشی و جلوگیری از شکار غیرمجاز آنها را بر عهده دارد
game management
نوعی مدیریت حیات‌وحش که اهداف نیمه‌تجاری مانند تولید پروتئین و چرم نیز در آن گنجانده شده است
گوشت پرندگان یا حیوانات وحشی یا پرورشی که شکار شده‌اند
game reserve, game park, game sanctuary
محلی که فقط در برابر شکار کردن محافظت می‌شود
نوعی برنامۀ تلویزیونی که در آن با حضور مجری و شرکت‌کنندگانی که از قبل برگزیده یا از میان حاضران استودیو انتخاب شده‌اند مسابقه‌ای برگزار می‌شود؛ موضوع این مسابقات بسیار متنوع و جایزۀ آنها به‌صورت نقدی یا کالاست