واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1843
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
هر بادی با مؤلفۀ شرقی، معمولاً در جریان‌ها یا گرته‌های (patterns) وسیع بادهای شرقی ‌مداوم
دامی که برای رشد نیاز به مراقبت ویژه یا غذای زیاد نداشته باشد
easy open can, easy-to-open can
نوعی قوطی کنسرو که بدون استفاده از در بازکن و با کندن و جدا کردن سر یا بخشی از سر آن به‌راحتی باز می‌شود
گونه‌ای بسپار که، در قیاس با گونه‌های متداول‌تر، راحت‌تر جریان می‌یابد
ویژگی قلمه‌ای که به‌آسانی ریشه دهد
eavesdropper, Eve
شخص یا نهادی که به‌صورت غیرمجاز به داده‌های یک شبکۀ ارتباطی دسترسی می‌یابد
eavesdropping
ورود مخفیانه به یک شبکۀ ارتباطی، اعم از صوتی یا نوشتاری، بدون ایجاد هرگونه تغییر در محتوا یا اختلال در آن
پایین آمدن آب دریا
جریان حاصل از پایین آمدن آب دریا
بخشی از چرخۀ کشند بین فراکشند و فروکشند پس‌ازآن متـ . کشند افتان falling tide
تیره‌ای از خلنگ‌‌سانان درختی یا درختچه‌ای با برگ‌های متناوب و کامل و بدون گوشواره با میوۀ معمولاً آب‌دار و گاهی با پوست چرمی که در رده‌بندی کرونکوئیست 1988 در راستۀ خرمالوسانان (Ebenales) قرار دارد
زاویه‌ای در نقطۀ حضیض که حاصل تقاطع قطری از دایرۀ محیطی مدار بیضوی گذرنده از جسم و خط عمود بر محور اصلی مدار بیضوی است
eccentric wear, out of round wear
رفتگی نایکنواخت قابل‌توجه در ضخامت رویه
پارامتری برای بیان انحراف شکل بیضوی از دایره
ویژگی غدۀ برون‌ریزی که عرق ترشح می‌کند
هریک از انواع پوش‌چنگارهایی که غدد عرق‌ریز را درگیر می‌کنند
ویژگی سطحی با خار یا تیغ‌های راست یا کرک‌های محکم متعدد
Echiura, Echiurida
شاخه‌ای از سلسلۀ جانوران با بدنی استوانه‌ای و سوسیس‌مانند که قسمت جلویی آن ماهیچه‌ای و خرطوم‌مانند و برخلاف ماشوره‌تباران ثابت است
بازگشت صوت پس از برخورد با مانع به‌طوری‌که با صوت ارسالی مخلوط نشود و صدای آن از صدای اول جدا شنیده شود
دستگاهی که عمق آب را ازطریق زمان رفت‌وبرگشت تپ/ پالس صوتی یا فراصوتی اندازه می‌گیرد متـ . عمق‌یاب
فرایند اندازه‌گیری عمق آب ازطریق اندازه‌گیری زمان رفت‌وبرگشت تپ/ پالس صوتی یا فراصوتی
تصویر حاصل از پژواک‌نگاری قلب متـ . پژوانگارۀ قلب
ثبت و بررسی کارکرد قلب در حین ضربان با استفاده از امواج فراصوتی متـ . پژوانگاری قلب
echolocation, sound scanning
فرایندی که در آن جانوران از پژواک اشیا و طعمه و موقعیت خود را تشخیص می‌دهند
جانوری که برای تشخیص اشیا و طعمه و موقعیت خود از مکان‌یابی پژواکی استفاده می‌کند
eclectic counseling
مشاوره‌ای که در آن آموزه‌ها و یافته‌ها و روش‌هایی را از میان نظریه‌های متنوع موجود برمی‌گزینند و با یکدیگر ادغام می‌کنند و در عمل به کار می‌برند
شیوه‌ای در هنر که تلاش دارد بهترین را از هر شیوه و سبکی اقتباس کند
eclipse
پنهان شدن خورشید، وقتی که ماه بین زمین و خورشید باشد و سایۀ ماه بر زمین بیفتد، یا پنهان شدن ماه وقتی که زمین بین ماه و خورشید باشد و سایۀ زمین بر ماه بیفتد
eclipse chaser
منجمی حرفه‌ای یا غیرحرفه‌ای که برای رصد و ثبت گرفت‌ها به مناطق مختلف دنیا سفر می‌کند