واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 6594
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
ویژگی فرد مبتلا به مژگانی‌فلجی؛ مربوط به مژگانی‌فلجی
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
عاملی که باعث مژگانی‌فلجی می‌شود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
پردۀ بزرگ سفید و شفاف، معمولاً در عمق صحنه، که برای نمایش فیلم از روبه‌رو و برای نمایش اسلاید از پشت صحنه به کار می‌رود و اطراف صحنه را می‌پوشاند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی
cyclorama 2
عکسی بزرگ متشکل از چند قطعه عکس که بر دیوارۀ داخلی اتاقی استوانه‌ای قرار می‌گیرد تا برای تماشاگری که در وسط اتاق قرار دارد جلوه‌ای طبیعی را به نمایش درآورد
حوزه موضوعی: عمومی
cycloreversion
cycloelimination
حوزه موضوعی: شیمی
حرکت چرخشی جریان‌های میان‏یاخته‏ای
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
مطالعۀ سنگ‌های چینه‌ای باتوجه‌به چرخه‌های تشکیل و تخریب آنها
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
cyclostrophic flow
شکلی از شیوشارش که در آن شتاب یا نیروی مرکزگرا با نیروی فشار افقی در توازن است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
cyclostrophic wind
بادی حاصل از توازن مؤلفه‏های افقی نیروی شیو فشار و نیروی مرکزگریز در حرکت هوا بر روی مسیر منحنی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مجموعه‌ای از لایه‌ها که در یک چرخۀ رسوبی نهشته شده‌اند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
cyclothymia, cyclothymic disorder
نوعی اختلال خلقی که مشخصۀ آن دوره‌هایی از علائم سبک شیدایی و افسردگی در طول یک دورۀ حداقل دوساله است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
فرد دچار متناوب‌خلقی
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
مربوط به متناوب‌خلقی
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
cyclothymic disorder
cyclothymia
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
Cyg
Cygnus
حوزه موضوعی: نجوم‌
Cygnus, Cyg, Swan
صورت فلکی بارزی در نیمکرۀ شمالی آسمان که به شکل قویی درحال‌پرواز تصور می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
محفظه‏ای استوانه‏ای در موتور که پیستون درون آن حرکت می‏کند
حوزه موضوعی: عمومی
cylinder 2
capsule 1
حوزه موضوعی: پزشکی
cylinder 3, cylinder bore 1
محفظه‌ای استوانه‌ای در درون موتور که پیستون در داخل آن، براثر احتراق مخلوط سوخت و هوا، حرکت رفت‌وبرگشت دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو، مهندسی بسپار- تایر
بخش خارجی سیلندر، به‌ویژه در موتورهای هواخنک که انتقال حرارت از محفظۀ سیلندر به محیط خارج ازطریق آن انجام می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cylinder block heater, block heater, engine block heater
قطعه‌سیم یا گرم‌کنی برقی در داخل مجرای آب بدنۀ سیلندر که آب پیرامون موتور را گرم نگه می‌دارد تا مانع از ترکیدگی بدنۀ سیلندر براثر یخ‌زدگی آب شود و همچنین روشن شدن موتور را در هوای بسیار سرد تسهیل می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cylinder block,engine block
بخش اصلی موتور که معمولاً قطعۀ ریختگی است و دیگر قطعات موتور مانند سرسیلندر و میل‌لنگ به آن متصل می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cylinder bore 1
cylinder 3
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو، مهندسی بسپار- تایر
cylinder bore 2,bore diameter, piston bore, bore 2
قطر داخلی حفرۀ سیلندر که پیستون در داخل آن حرکت رفت‌وبرگشت دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نوعی قوطی کنسرو که ارتفاع آن بیشتر از قطر آن است متـ . قوطی بلند tall can
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
cylinder cast, leg cylinder cast
گچی از بالای ران تا قوزک که زانو را صاف نگه ‌دارد اما قوزک امکان حرکت داشته باشد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
مقدار معینی از مخلوط هوا و سوخت که پیش از احتراق به داخل محفظۀ احتراق هدایت می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
فرایندی که در آن سطح دیوارۀ درونی سیلندر را با روش هونینگ (honing) زبر می‌کنند تا چسبندگی لایۀ روغن به دیوارۀ آن افزایش یابد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cylinder head
قطعه‌ای فلزی، معمولاً آلومینیمی یا چدنی، که بر روی بدنۀ سیلندر قرار دارد و بخشی از محفظۀ احتراق را تشکیل می‌دهد و مجرایی برای ورود روغن و آب به‌منظور خنک‌کاری و روان‌سازی دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
cylinder head bolt,head retaining bolt
هریک از چند پیچی که به کمک مهره‌ها سرسیلندر را در جای خود محکم نگه می‌دارند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو