واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
سرده‌ای از خونین‌گرزیان بدون سبزینه با ساقه یا سنبله‌ای گوشتی و گل‌های کوچک و سرخ‌
Cyperaceae
تیره‌ای از گندم‌سانان علفی با برگ‌های متناوب که گل‌های آنها دارای گل‌پوش فلسی یا تارمانند و میوه‌هایشان غالباً شبیه فندقه است
راسته‌ای از تک‌لپه‌ای‌ها با گل‌های کوچک و تخمدان دو یا سه‌‌برچه‌ای و تک‌حجره‌ای و تک‌تخمکی که یا خودبارورند یا گرده‌افشانی در آنها به‌وسیلۀ باد انجام می‌شود
Cyperus
سرده‌ای پرگونه از جگنیان، غالباً با ساقۀ سه‌گوش که گرده‌افشانی در آنها به‌وسیلۀ باد انجام می‌شود
نوعی میوۀ فندقه حاصل از تخمدان زیرین
cystadenoma, adenocystoma
تودغده‌ای متشکل از توده‌های کیسه‌ای که با یاخته‌های پوششی مفروش شده‌اند و حاوی مواد ترشحی هستند
تارتودی که در آن زوال کیسه‌ای رخ می‌دهد
cystoplegia, cystoparalysis
فلج ماهیچه‌های دیوارۀ مثانه
ماده‌ای که از آن برای از بین بردن یاخته‌ها استفاده می‌شود
تغییراتی که در جریان تقسیم یاخته‌ای در درون‌یاخته رخ می‌دهد
cytologic diagnosis, cytohistologic diagnosis
تشخیص با استفاده از آزمایش‌های یاخته‌شناختی
cytometer, cell counter
ابزاری برای سنجش یاخته‌ها متـ . یاخته‌شمار
شمارش یا سنجش یاخته‌های معلق در فاز مایع متـ . یاخته‌شماری
cytopathic effect, CPE
اثر ناشی از تغییر یا نابهنجاری یاخته‌ها در نتیجۀ عفونت ویروسی
بخشی از درون‌یاخته که بین غشا و هسته یا مواد هسته‌ای قرار دارد و از دو بخش سیتوسل (cytosol) و اندامک‌های درون‌یاخته‌ای تشکیل شده است
← وراثت‌ برون‌هسته‌ای
cytoplasmic, cytoplasmically
مربوط به میان‌یاخته
زهرابه‌ای که بر روی یاخته‌های یک اندام خاص اثر سمی ویژه دارد