واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
cylinder block,engine block
بخش اصلی موتور که معمولاً قطعۀ ریختگی است و دیگر قطعات موتور مانند سرسیلندر و میل‌لنگ به آن متصل می‌شود
cylinder bore2,bore diameter, piston bore, bore
قطر داخلی حفرۀ سیلندر که پیستون در داخل آن حرکت رفت‌وبرگشت دارد
نوعی قوطی کنسرو که ارتفاع آن بیشتر از قطر آن است متـ . قوطی بلند tall can
cylinder cast, leg cylinder cast
گچی از بالای ران تا قوزک که زانو را صاف نگه ‌دارد اما قوزک امکان حرکت داشته باشد
مقدار معینی از مخلوط هوا و سوخت که پیش از احتراق به داخل محفظۀ احتراق هدایت می‌شود
فرایندی که در آن سطح دیوارۀ درونی سیلندر را با روش هونینگ (honing) زبر می‌کنند تا چسبندگی لایۀ روغن به دیوارۀ آن افزایش یابد
cylinder head
قطعه‌ای فلزی، معمولاً آلومینیمی یا چدنی، که بر روی بدنۀ سیلندر قرار دارد و بخشی از محفظۀ احتراق را تشکیل می‌دهد و مجرایی برای ورود روغن و آب به‌منظور خنک‌کاری و روان‌سازی دارد
cylinder head bolt,head retaining bolt
هریک از چند پیچی که به کمک مهره‌ها سرسیلندر را در جای خود محکم نگه می‌دارند
cylinder head cover, rocker cover, rocker arm cover, rocker box, valve cover, valve rocker cover,valve gear cover, camshaft cover
درپوشی که بر روی سرسیلندر بسته می‌شود و مجموعۀ سوپاپ‌ها و اسبک‌ها در زیر آن قرار می‌گیرد
cylinder head gasket, head gasket
واشری، مقاوم در برابر گرما و فشار بسیار بالا، بین سرسیلندر و بدنۀ سیلندر که مانع از ورود سیال خنک‌کننده به محفظۀ احتراق می‌شود
cylinder head nut
هریک از چند مهره‌ای که به کمک پیچ‌ها سرسیلندر را در جای خود محکم نگه می‌دارند
وسیله‌ای برای پیدا کردن نشتی سرسیلندر
مجموعه‌ای از تیغه‌های دوّار مارپیچی، به شکل استوانه‌ای افقی، که در مقابل یک صفحۀ برشی دوران می‌کنند
هریک از سوراخ‌های موجود در سرسیلندر برای ورود مخلوط هوا و سوخت و خروج گازهای حاصل از احتراق
ترتیب شماره‌گذاری سیلندرها در موتورهای چندسیلندر درون‌سوز که از جلو به عقب موتور یا برعکس است
cylinder sleeve,cylinder liner, liner, sleeve
قطعۀ استوانه‌ای جداشونده و تعویض‌پذیری که در سیلندر بعضی از موتورها تعبیه می‌شود تا سطحی بادوام‌تر در برابر حلقه‌ها رینگ‌های پیستون ایجاد ‌شود متـ . آستینۀ سیلندر
مخروطی شدن سیلندر در نتیجۀ ساییدگی بیشتر بخش فوقانی آن
سطح داخلی سیلندر
cylinder, cylinder bore1
محفظه‌ای استوانه‌ای در درون موتور که پیستون در داخل آن، براثر احتراق مخلوط سوخت و هوا، حرکت رفت‌وبرگشت دارد
جوفی که قطر آن از ابتدا تا انتهای لوله یکسان است
دسته‌ای از طبل‌ها با بدنه‌ای استوانه‌ای‌
چینی به شکل استوانه
پیچه‌ای که بر روی استوانه واقع باشد
ترازی حباب‌دار به شکل استوانه
چینی با خط لولای خمیده که شبیه به چین استوانه‌ای است
cymbals/ cymbal
سازی از خانوادۀ خودصداها، معمولاً بدون امکان تولید بسامدهای معین و اغلب متشکل از یک جفت صفحۀ فلزی بشقابی‌ که در مرکز برآمدگی دارد متـ . جفت‌سنج clash cymbals
هرنوع گل‌آذین محدود
مربوط یا شبیه به گرزن
نوعی گرزن دوسویۀ کوچک
تیره‌ای از صندل‌سانان علفی و انگلی کامل، بدون سبزینه با برگ‌های تحلیل‌رفته و قرمز که گل نر آنها یک‌پرچمی و میوۀ آنها از نوع فندقی است