واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 631
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
خمیری که براثر فعالیت کم مخمر و سرعت کمتر تولید گاز، کم ورآمده باشد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
ورآمدن کمترازمعمول خمیر براثر فعالیت کم مخمر و سرعت کمتر تولید گاز متـ . کم‌ورآمدن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
underrun/ under-run, undercut 3
اختلاف حجم بریده‌شده با حجم برآوردشده‌ هنگامی که حجم بریده‌شده از حجم برآوردشده کمتر باشد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
underrunning third rail, bottom contact third rail
ریل سومی که در آن سطح اتصال الکتریکی رو به ‌پایین قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
undershooting, shooting under
نوعی لرزه‌نگاری که در آن به‌دلیل وجود مانع در سطح زمین، چشمه و گیرنده‌ها در دو طرف مانع قرار می‌گیرند
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
پودری با دانه‌های ریزتر از اندازۀ کمینۀ تعیین‌شده براساس یکی از مشخصه‌های اندازۀ دانه متـ . پودر زیراَلک
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
undersquare engine
long stroke engine
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
مهمانی که پیش از تاریخ خروج مهمانخانه را ترک می‌کند متـ . کم‌مان
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
وضعیتی که در آن خودرو به فرمان‌دهی راننده برای گردش پاسخ نمی‌دهد و در جهت مستقیم حرکت می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو، مهندسی بسپار- تایر
understock
stock 2
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
تمامی گیاهان جنگلی که در زیر اُشکوب برین می‌رویند
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
understorey/ understory
گیاهی که در سایۀ گیاهان بلند رشد می‌کند
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
understory
نگاه کنید به: understorey
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
بازیگری که خود را از پیش برای بازی در یکی از نقش‌های اصلی آماده کرده است تا در هنگام ضرورت به ‌جای آن بازیگر بازی کند
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
undertread
بخشی از آمیزۀ لاستیکی که بین کف شیارهای آج و بالای لایه‌های تسمه قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
underwater archaeology, submarine archaeology
شاخه‏ای از باستان‏شناسی که به شناسایی و مکان‏یابی آثار باستانی از کشتی‌های غرق‏شده و بنادر زیر آب می‌پردازد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
underwater demolition
انهدام یا خنثی‌سازی موانع زیرآبی که معمولاً به‌ دست گروه‌های تخریب زیرآبی انجام می‌شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
مهمان‌خانه‌ای که در زیر آب ساخته شده باشد متـ . هتل زیرآبی
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
underwater reconnaissance
به‌کارگیری روش‌های ژئوفیزیکی در بررسی بستر دریاها برای یافتن بقایای باستانی
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
ورزش‌هایی که در زیر سطح آب انجام می‌شود
حوزه موضوعی: ورزش
underwater weighing
hydrodensitometry weighing
حوزه موضوعی: تغذیه
underway
شناوری که نه درلنگر باشد، نه به گِل نشسته و نه به جایی بسته شده باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
underweight
حالتی که در آن وزن بدن 15 تا 20 درصد کمتر از وزن استاندارد است
حوزه موضوعی: تغذیه
underwinding
negative supercoiling
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
وضعیت و حالتی در آینده که با نظام ارزشی فرد سازگار نباشد
حوزه موضوعی: آینده‌پژوهی
undetected error ratio, UER, residual error ratio
نسبت داده‌های ارسالی‌ای که درست دریافت و ردگیری نشده است به کل داده‌های ارسال‌شده
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
undifferentiated carcinoma of thyroid gland
anaplastic carcinoma of thyroid gland
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
undifferentiation strategy
عدم استفاده از هرگونه اقدام برای ایجاد تمایز یا تغییر در محصول
حوزه موضوعی: مدیریت
undigested sludge
raw sludge
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
undirected graph
گرافی که در آن جهتی برای یال‌ها در نظر گرفته نشده است
حوزه موضوعی: ریاضی