واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 701
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
پی‌کم‌بینی براثر اوره‌خونی (uremia)
هریک از دو لوله به طول بیست‏وپنج تا سی سانتی‌متر که پیشاب را از لگنچۀ کلیه به مثانه حمل می‏کند
لوله‏ای که پیشاب را از مثانه به خارج حمل می‏کند
URF
تکانه‌ای کمابیش ناگهانی که فرد را به سوی اعمالی مانند نوشیدن الکل و مصرف مواد سوق می‌دهد
urge management
شناسایی و پذیرش و پیش‌بینی ویر به‌نحوی‌که بتوان آن را پاسخی هیجانی و روان‌شناختی به محرک‌های بیرونی مرتبط با مصرف تلقی کرد
urge surfing
شیوه‌ای از مدارا که در آن به مُراجع آموزش داده می‌شود تا بدون تسلیم شدن به ویر یا جنگیدن با آن از شدت ویر بکاهد و بر آن مسلط شود
urgency
وضعیتی که در آن کشتی یا فردِ سوار بر آن نیاز به‌کمک دارد متـ . وضعیت فوریتی
urinary frequency
دفع پیشاب در فاصله‏های کوتاه و معمولاً بدون افزایش در حجم آن
URL
مدلی از یک مسئله که با استخراج گوی‌ها از یک آوند توصیف می‌شود
قرار دادن بقایای سوختۀ استخوان‌های انسان یا جانور در درون خاکستردان
urnfield
نگاه کنید به : cremation cemetery
urogenital region, regio urogenitalis
← مثلث ادراری ـ تناسلی
بخش سه‌گوش پیشین فضای میان‌دوراه که مجرای ادرار و اندام‌های تناسلی در آن قرار دارد متـ . ناحیۀ ادراری ‌ـ‌ تناسلی urogenital region, regio urogenitalis
سنگی که در هر قسمت از میزراه یا دستگاه ادراری تشکیل شود متـ . میزراه‏سنگ
تشکیل یا وجود سنگ در هر قسمت از میزراه یا دستگاه ادراری
پزشک متخصص میزراه‏پزشکی
شاخه‏ای از پزشکی که به بررسی و درمان بیماری‌های دستگاه ادراری هر دو جنس و اندام‌های تناسلی مردان می‏پردازد
Uropygi
نگاه کنید به : Arachnida
urothelial cell carcinoma
Ursa Major, UMa, Great Bear
سومین صورت فلکی بزرگ واقع در شمال آسمان
Ursa Minor, Umi, Little Bear
شمالی‌ترین صورت فلکی آسمان که ستارۀ قطبی در آن قرار دارد
Urtica
سرده‌ای از گزنه‌ایان علفی چندساله با حدود 30 تا 45 گونه که به‌طور وسیعی در امریکای شمالی و اروپا می‌رویند؛ برگ‌های آنها نرم و دندانه‌دار و متقابل است و مانند سایر قسمت‌های هوایی گیاه با کرک‌های گزنده و غیرگزنده پوشیده شده است؛ گل‌هایشان کوچک و سبز بسیار کم‌رنگ و دارای چهار یا پنج گلبرگ یا بی‌گلبرگ است که به ‌شکل متراکم در گل‌آذین‌های طویل قرار دارند
تیره‌ای از گل‌سرخ‌سانان درختچه‌ای یا علفی یا بالارونده و به‌ندرت درختی با 49 سرده و 550 گونه که در تمام جهان می‌رویند؛ برگ‌های آنها گوشواره‌ (stipule) دارد و حاشیه‌شان معمولاً کامل است و گل‌هایشان غالباً تکجنسی، اما گیاه یک‌پایه یا دوپایه است
urticaria
واکنش ناشی از آلرژی حاد یا مزمن به شکل ورم‏دانه‏های گرد سرخ بر روی پوست که با خارش شدید همراه باشد
نرم‏افزاری که دارای قابلیت کاربرد است
بخشی از هزینه‌ای که کاربر خدمات مخابراتی باید بپردازد و با مصرف واقعی خدمات مخابراتی متناسب است و براساس تعداد، مدت، فاصله یا زمان تماس تعیین می‌شود
مهلت قانونی یا توافقی برای تسویه‏حساب اسناد تجاری
تسهیلاتی با مهلت کوتاه که معمولاً نرخ بهرۀ بالاتری دارد