واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 701
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
upward spread of masking
پوشش صدای بسامدبالا با صدای بسامدپایین
طاقدیس وسیع با شیب ملایم که براثر بالاآمدگی‌های تفریقی به‌ وجود آمده است
حرکت روبه‌بالای جریان هوا در جلوی لبۀ حملۀ بال‌های فروصوتی که باعث ایجاد بَرار مثبت می‌شود
میزان انحراف جریان سیال از صفحۀ تقارن بال در حین عبور از لبۀ حملۀ ماهیوار
حرکت صعودی آب زیرسطحی که سبب انتقال آب لایه‏های عمیق‏تر به لایۀ سطحی می‌شود و براثر واگرایی افقی از ناحیه دور می‌شود
راستایی مخالف جهت حرکت باد متـ . پادباد
← سلسلۀ سوم اور
سومین سلسلۀ پادشاهی در شهر اور که در این دوره اور بر میان‌رودان و کوهپایه‌های زاگرس سلطه داشت متـ . امپراتوری سوم اور Ur III empire
نوعی پوش‌چنگار غده‌ای که در تنۀ مثانه ایجاد می‌شود و معمولاً پوشیده از لیزابه است
مجرای جنینی که مثانه را به نعلک رویانی متصل می‌کند
نوعی روش تاریخ‌گذاری مبتنی بر اندازه‌گیری تشعشعات مواد پرتوزا حاصل از ایزوتوپ‌های اورانیم در استخوان و سایر مواد آلی
هفتمین سیاره ازلحاظ فاصله از خورشید که سیاره‏ای گازی با قطر چهار برابر زمین است و شامل حلقۀ کم‏نوری از ذرات و تکه‏های یخ و سنگ است
گورستانی معمولاً بزرگ که غالباً در داخل یا نزدیک شهر قرار دارد
urban economics
مطالعۀ کاربری زمین و تصمیم‌های ناظر بر مکان‌‌یابی و روند رشد شهرها و کلان‌شهرها و تمام ابعاد فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی مرتبط با آنها
urban fighting
نگاه کنید به : urban warfare
urban fighting
نگاه کنید به : urban warfare
urban forest management
ادارۀ جنگل‌های شهری باتوجه‌به اهداف آنها
urban forest, town forest, city forest
جنگلی چندمنظوره، طبیعی یا مصنوعی، واقع در محدوده یا حریم شهر، که عمدتاً از آن برای تفرج استفاده می‌شود
ناحیه‏ای در سطح زمین، مانند شهر، که اغلب به سبب فعالیت انسان گرم‌تر از پیرامون آن است متـ . جزیرۀ گرما heat island
urban lining, urban slacklining
بندلغزی در مناطق شهری مانند بوستان‌ها و خیابان‌ها
urban map, city map
نقشۀ یک شهر یا منطقۀ شهری
سامانۀ انتقالی که از آن در نواحی شهری برای ایجاد ارتباط میان چند کاربر استفاده می‌شود و معمولاً مبتنی‌ بر ارتباطات رادیویی ریزموجی نقطه‌به‌نقطه است
urban park,metropolitan park
پارک دولتی بزرگی در شهر که فضایی سبز همراه با امکانات تفریحی برای ساکنان و همچنین بازدیدکنندگان فراهم می‌کند
راهی در شبکۀ ارتباطی که داخل محدودۀ شهری قرار دارد
urban slacklining
نگاه کنید به : urban lining
شاخه‌ای از جامعه‌شناسی که به مطالعۀ پهنه‌های شهری با تأکید بر سازمان اجتماعی و فرهنگ و سبک‌های زندگی و روابط میان افراد و گروه‌های اجتماعی می‌پردازد
urban survey, city survey
برداشت مربوط به یک شهر و حومۀ آن
urban tourism
سفر یا بازدیدهایی که تأکید بر دیدار از مقصدهای شهری دارد
urban warfare, urban fighting
جنگ مسلحانۀ مردم با استفاده از بافت شهر برضدِ نیروهای مسلح کشور یا نیروهای اشغالگر
از دست دادن بینایی براثر اوره‌خونی (uremia)