واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 701
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
زنی که حجاب را از سر یا تن برداشته باشد
بارداری‌ای که خوشایند هر دو یا یکی از والدین ژنتیکی نباشد
unweathered rock
نگاه کنید به : fresh rock
UOD
نگاه کنید به : ultimate oxygen demand
up arrow
نگاه کنید به : up arrow key
up arrow key, up arrow
یکی از کلیدهای صفحه‏کلید رایانه که فشار دادن آن باعث حرکت مکان‏نما، معمولاً به اندازۀ یک سطر، به سمت بالا می‏شود متـ . بالابَر 2
up lighting
نگاه کنید به : uplighting
up lighting
نگاه کنید به: uplighting
در مسیرهای دوخطه، خطی که بر آن قطار به ایستگاه اصلی نزدیک می‌شود
ذره‏ای بنیادی با بار الکتریکی eو2/3+ و مؤلفه ایزوسپین 1/2 و اسپین 1/2 و عدد باریونی 1/3
up to date
ویژگی آنچه با میزان اطلاعات موجود روز یا ویژگی‌های روز مطابقت داشته باشد
در عملیات لنگربرداری، معمولاً مرحله‌ای پیش از مرحلۀ لنگرآونگ، که در آن مرحله زنجیر با سطح آب زاویۀ 90 درجه می‌سازد
up-and-down rod
میله‌ای متحرک متصل به بازویی علامت راهنما که عملکرد علامت را تغییر می‌دهد
در نواختن سازهای زهیِ کمانه‌ای، حرکت کمانه از نوک به سمت پاشنه
up-converter, up-translator
افزاره‌ای که بسامدی را به بسامد بالاتر تبدیل می‌کند
up-lighting
نگاه کنید به : uplighting
up-lighting
نگاه کنید به: uplighting
تقدم آب‌شوند، گاه چند‌ساعته، در یک دوره براثر آب‌‌شوند یا افزایش چشمگیر دما در تراز کوهستان نسبت به مناطق مشابه مجاور
upbeat, anacrusis, pick up 2
ضرب ضعیفی که قبل از ضرب قوی میزان اول یک قطعه یا عبارت می‏آید
← رمزینۀ جهانی فراورده
ویژگی داده‏ای جدید یا تصحیح‏شده که جانشین همه یا بخشی از یک مجموعه داده شود
تعویض یا جانشین کردن همه یا بخشی از یک مجموعۀ داده با داده‏های جدید یا تصحیح‏شده
فرایند تعویض همه یا بخشی از یک مجموعۀ داده با داده‏های جدید یا تصحیح‏شده
جهت روبه‌بالا و موازی با شیب یک لایه یا سطح
میدان مغناطیسی قوی‌تری که برای ظاهر شدن نشانک/ سیگنال تشدید مغناطیسی هستۀ خاص نسبت به مرجع باید اعمال شود
جریانی که از پایین به واحد تصفیه وارد و از بالا خارج می‌شود
فرایند تصفیۀ بی‌هوازی پُربار فاضلاب به‌صورت بالارو که در نتیجۀ آن لجنی متشکل از ریزاندامگان‌های دانه‌ای متراکم در ته واکنشگاه تشکیل می‌شود که حاوی غلظت بالایی از جامدات معلق فرّار است اختـ . فرایند بی‌داب UASB process
واحد تصفیه‌ای که در آن مایع حاوی مواد معلق با حرکت روبه‌بالا از اَبر لجن عبور می‌کند
نوعی صافی که در آن آب یا فاضلابِ مورد تصفیه به سمت بالا از میان بستر عبور می‌کند
عمل جانشین کردن سخت‏افزارها یا نرم‏افزارهای جدید به جای اجزای سامانۀ قدیمی، برای روزآمد کردن آن سامانه