واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 459
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
استفاده‌کننده از رایانه
نیازهای کاربران سامانه‌های مخابراتی، که باید طراحان سامانه آنها را در نظر بگیرند تا محصول نهایی با حداقل پیچیدگی و هزینه، خدماتی رضایت‌بخش فراهم آورد
بخشی از پیام که حاوی داده‌هایی برای کاربر است، نه اطلاعات فرعی مانند اطلاعات سرآیند یا میدان واپایش
یک واحد داده در شبکۀ سودهی بسته‌ای که بخشی از پیام ارسال‌شده از یک کاربر به کاربر دیگر است
user data signalling rate/ user data signaling rate
نرخ دریافت داده‌های ارسال‌شدۀ کاربران در پایانه‌ها متـ . نرخ سیگنال‌دهی داده‌های کاربر
یکی از دو قرارداد عمومی سامان‌دهندۀ قرارداد اینترنتی که براساس آن برنامۀ کاربردی یک سامانه به برنامۀ کاربردی سامانۀ دیگر ازطریق شبکۀ سودهی بسته‌ای داده‌نامه می‌فرستد اختـ . قبک UDP
user dialling state/ user dialing state
وضعیت سامانۀ مخابراتی، هنگامی که فرایند شماره‌گیری میان کاربر و پایانه در حال انجام است
شناسه‌ای که با آن کاربر به سامانۀ رایانه‌ای معرفی می‌شود
user information, service information
اطلاعاتی از قبیل نرخ کرایه و برنامۀ زمان‌بندی و نقاط توقف برای استفاده مؤثر از حمل‌ونقل عمومی
user interface
سامانۀ نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری میان کاربر و رایانه که کاربر ازطریق آن می‌تواند از امکانات رایانه استفاده کند متـ . میانای‌کاربر
نامی که با آن کاربر به سامانۀ رایانه‌ای معرفی می‌شود
خدماتی که کاربر با استفاده از آن می‌تواند اطلاعات محدودی را ازطریق مسیر نشانک‌دهی/ سیگنال‌دهی وابسته به برخوان، به کاربر دیگری منتقل کند یا از او اطلاعات بگیرد متـ . سیگنال‌دهی کاربربه‌کاربر
user-friendly
ویژگی نرم‌افزار یا سخت‌افزاری که کار کردن با آن و یادگیری استفاده از آن، برای کاربران تازه‌کار یا بی‌تجربه، ساده و آسان باشد
user-friendly interface, UFI
نوعی میانا که کار کردن با آن برای کاربر بسیار آسان و جاذب باشد متـ . میانای کاربرپسند
uterine factor infertility
ناباروری زنان ناشی از وجود اشکالات کالبدشناختی در زهدان یا در درون‌زه‌لاد متـ . ناباروری رحمی
uterography, hysterography
← پرتونگاری از زهدان
پرتونگاری از درون زهدان و لوله‌های فالوپ
utilisation factor/ utilization factor
شاخصی که نشان می‌دهد چه مقدار از کل ظرفیت رسانۀ انتقال مخابراتی برای حمل اطلاعات بین گره‌ها به کار می‌رود
هواگردی با توانایی جولان محدود و ظرفیت حمل بار مفید کم، برای انجام مأموریت‌های متنوع
بخشی از حدنگاری که موضوع آن خدمات شهری است
utility worker
شخصی که به امور خدمات فنی ساده، مانند تعویض و تعمیر وسایل اتاق‌ها و فضاهای عمومی مهمان‌خانه/ هتل، می‌پردازد
میزان افراد برخوردار از هر برنامۀ سلامت در مقایسه با کل افراد مشمول آن برنامه در یک دورۀ‌ زمانی خاص
حداکثر تعداد مسافری که وسایل نقلیۀ عمومی یک خط از یک نقطۀ مشخص، در یک جهت، در هر ساعت جابه‌جا می‌کنند
تصویری خیالی و آرمانی از جامعۀ بهتر در برابر جامعه‌ای که هست
توصیفی هنجاری و آرمانی و فراتر از واقعیت دربارۀ آیندۀ جوامع گوناگون
نوعی سوسیالیسم مبتنی بر این باور که جامعۀ سوسیالیستی ازطریق صلح‌آمیز تحقق‌پذیر است
utopian2, utopic
منسوب به آرمانشهر متـ . آرمانی
utopianism, utopism
باور به امکان دستیابی به جامعه‌ای مطلوب و آرمانی
Utopianist, Utopist, Utopian1
کسی که قائل به آرمانشهرگرایی است
utricle 1, utriculus 1
1. کیسه‌ای کوچک یا اندامی کیسه‌مانند که در علف دریایی وجود دارد و پر از هواست 2. پیرابری با غشا یا پوستۀ نازک