واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
turnround time
مدت‌زمانی که وسیلۀ نقلیۀ ریلی بدون نیاز به بازدید می‏تواند کار کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
turnstile
fare-registering faregate
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
صفحه‏ای برای تغییر جهت لوکوموتیو یا انتقال آن به خطوط مختلف
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
گونه‏ای از تیرۀ دولفینیان و راستۀ آب‏بازسانان که در مقایسه با دولفین بطری‏بینی معمولی کوچک‌تر است و پوزۀ بلندتری دارد و در فصل تولیدمثل، خال‌هایی بر روی شکمش ظاهر می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
گونه‏ای از تیرۀ دولفینیان و راستۀ آب‏بازسانان که پشت بدنش خاکستری یا قهوه‏ای و در کناره‏ها روشن‏تر و شکم آن خاکستری یا سفید است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
بخشی از قطعۀ سازگانی که همۀ سازها با هم می‏نوازند
حوزه موضوعی: موسیقی
TV host
TV presenter
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
TV presenter, presenter 1, TV host, host 1
فردی که برنامۀ تلویزیونی را معرفی می‌کند یا اجراکنندۀ برنامه در طول مدت آن است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
اتاق یا محلی عمومی در مهمان‌خانه/ هتل که مهمانان می‌توانند در آن به تماشای تلویزیون بپردازند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
TV season, season
مدت‌زمان نمایش مجموعه‌های تلویزیونی پیوسته و ناپیوسته که معمولاً سی هفته طول می‌کشد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
TWC
train to wayside communication
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
تایری آزمایشی و بدون هوا که پنچر نمی‌شود و پره‌هایی از جنس پلییورتان منعطف دارد که به رینگ (rim) بیرونی وصل می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
عرشه‏ای که انبار کشتی را به دو بخش تقسیم می‏کند و درنتیجه انبارهای زیرین و زبرین را به وجود می‏آورد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نگاه کنید به: آسیای‌ دوم
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
فرایندی که در آن تعداد هاگ‌ باکتری‌ها از یک میلیارد در هر یک قوطی در میان هزار قوطی به یک هاگ در هر هزار قوطی کاهش یابد متـ . فرایند 12دَهکی s12 D process
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
برنامه‌ای مرحله‌ای مبتنی‌ بر خودیاری و با تکیه بر اصول معنوی برای درمان اعتیاد به مواد اعتیادآور و اعتیاد جنسی
حوزه موضوعی: اعتیاد، روان‏شناسی
موتوری که دارای دوازده‌ سیلندر است
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
روشی درمانی ناظر بر برنامۀ دوازده‌قدمی و راهنما‌محور و مبتنی بر شواهد برای درمان اعتیاد و اختلالات ناشی از آن اختـ . قدم‌یاری TSF
حوزه موضوعی: اعتیاد
twelve-tone
dodecaphonic
حوزه موضوعی: موسیقی
twelve-tone music
dodecaphonisme (fr.)
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: مژدک رونما
حوزه موضوعی: اعتیاد
twenty-foot equivalent unit
واحد اندازه‌گیری‌ معادل یک بارگُنج بیست‌پایی که از آن برای شمارش بارگُنج‌ها بر روی کشتی یا پایانه‌های بارگُنج استفاده می‌شود اختـ . واب 2 TEU
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
twenty-one guns
gun salute
حوزه موضوعی: علوم نظامی
TWI
tread wear indicator
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
انشعابی نورسته از انتهای شاخه که معمولاً متعلق ‌به فصل سپری‌شدۀ رویش است
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
twilight arch
bright segment
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
twin axis, twinning axis
زمین‏شناسی محور بلوری که یک بلور منفرد از یک دوقلو 180 درجه حول آن می‌چرخد فیزیک‏ محوری که اگر یکی از بلورهای دوقلو حول آن بچرخد بر دیگری منطبق شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، فیزیک‏
twin bank engine
U-engine
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
دو تخت‏خواب یک‏نفره که در کنار هم در یک اتاق خواب قرار دارند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
مرز دانه‌ای که ساختارهای شبکه‌ای بلور نسبت به آن قرینۀ یکدیگرند
حوزه موضوعی: فیزیک‏