واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
tandem array
tandem repeat
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
tandem duplication
tandem repeat
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
tandem repeat, tandem duplication, tandem array
توالی‌های خاص نوکلئوتیدی که به‌صورت پشت سر هم چندین بار در مولکول دِنا تکرار شده باشند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
tandem rotor helicopter
بالگَرد دوچرخانه‏ای که یک چرخانۀ آن در جلو و دیگری در عقب قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
اگر زاویه‏ای در نظر بگیریم که رأس آن در مبدأ یک دستگاه مختصات قائم در صفحه و ضلع اول آن منطبق بر قسمت مثبت محور X باشد، تانژانت آن زاویه عبارت است از عرض هر نقطه واقع بر ضلع دوم زاویه به‌جز رأس، تقسیم بر طولِ ناصفر آن نقطه
حوزه موضوعی: ریاضی
tangent bundle
برای یک خمینۀ هموار، اجتماع مجزای فضاهای مماس بر خمینۀ مفروض در همۀ نقطه‏های آن
حوزه موضوعی: ریاضی
tangent of curve
tangent to curve
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tangent of spiral
tangent to spiral
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tangent space
در نقطه‏ای از یک خمینۀ هموار مفروض، همۀ بُردارهای مماس بر خمینۀ مفروض در آن نقطه
حوزه موضوعی: ریاضی
tangent to curve, TC 2, tangent of curve, curve tangent
نقطه‌ای بر روی قوس ساده که در آنجا مماس پایان می‌یابد و قوس آغاز می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tangent to spiral, TS 2,tangent of spiral, spiral tangent
نقطه‌ای بر روی قوس که در آن مماس پایان می‌یابد و منحنی مارپیچ آغاز می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tangential acceleration
مؤلفه‌ای از شتاب خطی که مماس بر مسیر حرکت خمیده‌خط ذره است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
tangential velocity
سرعت خطیِ لحظه‌ایِ جسمی که در مسیری خمیده حرکت می‌کند
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار- تایر‏
tangential wave
همان موج S است که با توجه به نوع تنش‌های به‌وجودآورندۀ آن به این نام نیز خوانده می‏شود
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
tangential wave path
مسیر موج رادیوییِ درحال‌انتشاری که موازی سطح زمین است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
tangential wind
مؤلفۀ باد در هر نقطه، در جهت عمود بر بُردار شعاع از مرکز یک سامانۀ باد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نوعی دارایی که وجود عینی و مشهود دارد
حوزه موضوعی: اقتصاد
tank 1
خودرو زنجیردار زرهی مسلح به توپ و مسلسل
حوزه موضوعی: علوم نظامی
tank 2
در صنعت آب و فاضلاب، مکانی سرباز با حجم و شکل هندسی معین که سیال در آن نگهداری می‏شود یا بر روی آن واکنش صورت می‏گیرد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
در صنعت آب و فاضلاب، مکانی سربسته با حجم و شکل هندسی معین که سیال در آن نگهداری می‏شود یا بر روی آن واکنش صورت می‏گیرد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نوعی دوبۀ دارای مخزن که از آن برای حمل کالای مایع استفاده می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
tank car
tank wagon
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
بارگُنجی ویژۀ حمل مایعات با مخزنی ‌استوانه‌ای‌ که برای سهولت جابه‌جایی و روی‌هم‌چینی قابی مکعب دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
کوره‌ای دارای محفظۀ ذوب
حوزه موضوعی: سرامیک
نگاه کنید به: مایع‌بَر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
tank wagon, tank car
واگنی با محفظۀ فلزی برای حمل مایعات و گازها
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی خودروِ باری که بر روی شاسی آن مخزنی فولادی برای حمل مایعات نصب شده باشد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
tanker 2, tankship
شناور مخصوص حمل فله‌ای مایعات متـ . شناور مایع‌بَر tank vessel
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
tanking area
air-to-air refueling area
حوزه موضوعی: علوم نظامی
tankship
tanker 2
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی