واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
tactical intelligence, TACINTEL
اطلاعاتی که برای طرح‌ریزی و سازماندهی و اجرای عملیات راهکنشی لازم است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
tactical warning
early warning
حوزه موضوعی: علوم نظامی
فردی که متخصص جابه‌جایی نیروها و بهکارگیری آنها در میدان نبرد است
حوزه موضوعی: علوم نظامی
وقوع نظم در پیکربندی بسپارهایی که واحدهای تکرارشوندۀ آنها قابلیت ایجاد نظمی فضاشیمیایی دارند
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
1. نحوۀ بهکارگیری نیروها در رزم 2. استفاده از حداکثر توان رزمی یگان‌ها با آرایش و جابه‌جایی هماهنگ و منظم آنها در برابر دشمن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ناتوانی در شناسایی اشیا یا اَشکال ازطریق حس لامسه
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
گونه‌ای یادزدودگی که موجب اختلال حس لامسه در تشخیص اشیا یا اشکال هندسی می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
گونه‏ای از تیرۀ خفاش‏دم‏آزادیان و راستۀ خفاش‏سانان که دمی شبیه به دم موش، موهای کرکی قهوه‏ای و گوش‌های پهن مربع‏ دارد
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
گونه‏ای از تیرۀ خفاش‏دم‏آزادیان و راستۀ خفاش‏سانان که بال‌هایی بسیار بلند و باریک دارد و صورت آن شبیه به سگ بول‏داگ است و رنگ آن از قهوه‌ای مایل به قرمز تا تقریباً سیاه است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
نگاه کنید به: مرکز مدیریت هوایی راهکنشی
حوزه موضوعی: علوم نظامی
TAF
terminal aerodrome forecast
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نمودار تغییرات پتانسیل الکترود برحسب لگاریتم چگالی جریان، زمانی که الکترود نسبت به پتانسیل مدارباز خود، هم درجهت کاتدی و هم درجهت آندی، قطبیده می‌شود
حوزه موضوعی: خوردگی
Tafel slope
بخشی از نمودار تافل در محدودۀ مثبت و منفی پنجاه میلی‌ولت به پتانسیل مدارباز که شکل نمودار در آن بخش خطی است
حوزه موضوعی: خوردگی
taffy
toffee
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
tag question
نوعی ساخت پرسشی که به پایان جمله افزوده می‌شود تا نظر انکاری یا تأییدی مخاطب به‌ دست آید
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
فردی که نشان‏گذاری می‏کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
عملی که به‌واسطۀ آن کشتی یا بار کشتی را متمایز سازند؛ این عمل یا ازطریق چسباندن برچسب بر روی کالا یا ازطریق تزریق دِنای مصنوعی به خَن کشتی حاصل می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
بافۀ اضافۀ متصل به سر هر بافۀ استوانه‌ای (drum line) برای گسترش حوزۀ عمل متـ . کابل ضمیمه
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
سازه‌ای لوله‌ای که دُم هواگَرد را به بدنه یا بال‌ها متصل می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
tail bumper
برآمدگی یا سازۀ تقویت‌شده‌ای در زیر دُم هواگَرد که از وارد آمدن صدمه به بدنه در حین برخورد با زمین جلوگیری می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نوعی راهکنش رزم هوایی که در آن جنگندۀ خودی با جنگندۀ دشمن، درحالی‌که درحال دور شدن از آن است، درگیر می‌شود
حوزه موضوعی: علوم نظامی
tail fin
نگاه کنید به: fin
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
وضعیتی که در آن دماغۀ هواگَرد تمایل به چرخیدن به سمت بالا دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
tail lamp
tail light
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
tail landing gear
tail wheel
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
محفظه‌ای فلزی که به حفرۀ مخصوص چراغ عقب جوش می‌شود و مجموعۀ چراغ عقب داخل آن قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
tail light panel
tail-light panel
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
tail light surround, rear light surround
قاب تزیینی که در برخی از خودروها دور چراغ عقب نصب می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
tail light, rear light, tail lamp
چراغ قرمز هشداردهنده در عقب خودرو
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نشانی بر روی دُم هواپیما که نمایانگر شرکت به‌کارگیرندۀ آن است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی