واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
two-wire transmission/ two wire transmission
انتقالی که ازطریق دو سیم صورت می‌گیرد، مانند زوج‌سیم تابیده در حلقۀ دسترسی (access loop)
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two's complement, complement on two
مکملی که برای هر عدد دودویی، با افزودن یک به مکملِ یک آن به دست می‌آید
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
txn
traction 3
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
tympan
tympanum 1
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
فضای خالی میان گوش بیرونی و درونی متـ . حفرۀ صُماخ، صُماخ تبیره tympanum گوش میانی middle ear
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
tympanic membrane, eardrum, tympanum
پردۀ نازکی بین مجرای گوش و حفرۀ صماخی متـ . پردۀ صماخ
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
روشی که در آن عملکرد پردۀ گوش و گوش میانی ازلحاظ میزان عبور صدا یا مقاومت در برابر آن سنجیده می‌شود متـ . تبیره‌سنجی
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
tympanum
نگاه کنید به: حفرۀ گوش میانی
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
tympanum
tympanic membrane
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
tympanum 1, tympan
سطح محاط بین چَفته و خط پاکار
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
سطح محاط در درون سنتوری (pediment)
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
فرایندی غالباً به‌منظور سترون‌سازی که در آن مواد را به مدت سه روز متوالی در دوره‌های یک‌ساعته بین 80 تا 100 درجۀ سلسیوس حرارت می‌دهند و در دوره‌های حد واسط در دمای اتاق یا بدن نگهداری می‌کنند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
در طبقه‌بندی اشیای باستانی، شیء یا سازه یا هر عضو دیگری از مجموعۀ مواد فرهنگی، که باتوجه‌به مجموعه‌ای سامانمند از بارزه‌ها مشخص می‌شود
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
type 2
عنصری انتزاعی دارای ویژگی‌های معین که وقوع بیرونی ندارد و تنها در قالب نمونه‏هایش تجلی می‌یابد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
گواهی‌ای که به محصولی اعطا می‌شود که حداقل الزامات قانونی و فنی و ایمنی را دارا باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
سندی قانونی که سازمان‌های معتبر هواپیمایی کشوری جهان برای هر هواگَرد صادر می‏کنند تا سازنده بتواند محصول خود را برای فروش ارائه کند؛ برای کلیۀ کارکنان فنی و عملیاتی که با نوع خاصی هواگَرد کار می‏کنند نیز گواهینامه‏ای تحت همین عنوان صادر می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
سندی قانونی که سازمان‌های معتبر هواپیمایی کشوری در جهان برای هر هواگرد صادر می‌کنند تا سازنده بتواند محصول خود را برای فروش عرضه کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
type curve
master curve
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
نوع خاصی از دست‌ساخته که یادآور دوره یا فرهنگ معینی است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
type I error, error of the first type
در آزمون فرض، رد کردن فرض صفرِ درست
حوزه موضوعی: آمار، ریاضی
type II error, error of the second type
در آزمون فرض، رد کردن فرض مقابلِ درست
حوزه موضوعی: آمار، ریاضی
type rating
مجوزی که سازمان هواپیمایی کشوری برای پرواز یا نگهداری نوع خاصی از هواگرد با وزن بیشینۀ برخاست بالاتر از 5670 کیلوگرم صادر می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل هوایی، علوم نظامی
آموزش خدمۀ پرواز برای احراز توانایی‌های لازم برای کسب مجوز پرواز با هواگردی جدید
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل هوایی، علوم نظامی
type species
نگاه کنید به: holotype
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
type specimen
type
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
گونه‌های متفاوتی از اشیا که به دسته‌ای کلی و مشابه تعلق دارند و نشان‌دهندۀ نوعی توالی گاهنگاشتی هستند
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
محوطه‏ای که در آن ویژگی‌های شاخص یک فرهنگ مفروض/ معین شکل گرفته است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
type, type specimen
نمونه‌ای که نقش مرجع برای نام علمی دارد و نام گیاه برمبنای آن اختیار شده است متـ . مونة نامگانی nomenclatural type
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
typeface
font
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
سرده‌ای از لوئیان علفی تکپایه با حدود پانزده گونه که در زیستگاه‌های مرطوب جهان مخصوصاً نیمکرۀ شمالی می‌رویند؛ برگ‌های آنها متناوب و معمولاً قاعده‌ای و به یک ساقۀ سادۀ بدون گره متصل‌ است و گل‌های تکجنسی آنها در گل‌آذین سنبلۀ (spike) متراکم قرار دارد و گرده‌افشانی در آنها با باد انجام میشود؛ گل نر به یک جفت پرچم و کرک تقلیل یافته است و تعداد زیادی از گل‌های ماده در زیر گل نر بر روی ساقه تشکیل یک سنبلۀ سوسیس‌شکل می‌دهند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی