واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3064
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
twistlock
twist lock
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نمایی که در آن دو بازیگر یا مجری در قاب تصویر دیده می‏شوند؛ این نما معمولاً از کمر یا از شانه به بالاست
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نوعی خشک‌کن نقاله‏ای که در آن محصول در دو مرحلۀ متفاوت خشک می‌شود و دما و سرعت حرکت و ضخامت محصول در مرحلۀ اول و دوم متفاوت است
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
two wire transmission
two-wire transmission
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two-aged stand
توده‌ای که درختان آن از دو ردۀ سنی مجزا هستند و اختلاف آنها بیشتر از 20± درصد چرخۀ برداشت است
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
two-arm moorings
two-leg moorings
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
two-array
pole-pole array
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
two-by-one seating, 2+1 seating
چینش عرضی صندلی‌ها در وسایل نقلیۀ عمومی به‌نحوی‌که در هر ردیف دو صندلی در یک سوی راهرو و یک صندلی در سوی دیگر آن قرار ‌گیرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
two-by-two seating, 2+2 seating
چینش عرضی صندلی‌ها در وسایل نقلیۀ عمومی به‌نحوی‌که در هر ردیف دو صندلی در هر سوی راهرو قرار گیرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
نظریه‌ای که براساس آن جرم سکون نوترینو و پادنوترینو هر دو صفر است و اسپین نوترینو همیشه با جهت حرکت آن پادموازی و اسپین پادنوترینو با جهت حرکت آن همسو است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
two-condition code
کد ارائه‌دهندۀ اطلاعات دودویی
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
چَفته‌ای که اتصال آن به پاکار در دو سرِ چَفته از نوع اتصال مفصلی (hinged joint) است
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
two-independent-sideband transmission
انتقال امواج رادیویی با استفاده از نشانک/ سیگنال حامل و دو کنارباند مستقل که به‌طور جداگانه قابل مدوله‌سازی هستند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two-leg moorings,span moorings, two-arm moorings
نوعی مهار که در آن دو لنگر به یکدیگر متصل شده‌اند و دهانۀ آنها را یک هرزگرد و زنجیر به شناور وصل می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
تصمیمی که هم برای تحقق اهداف داخلی و هم اهداف خارجی اتخاذ ‌شود
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
ابزاری دونفره متشکل از دو قلاب لولاشدۀ نوک‌تیز و دو دسته برای بیرون کشیدن یا جاگذاری ریل‌بند که هر دستۀ آن در دستان یک نفر قرار می‌گیرد متـ . تراورس‌گیر دونفره
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
مادۀ پوششی دوجزئی با عمر کوتاه که پیش از استفاده، دو جزء آن باید به نسبت معین با هم مخلوط شوند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
two-piece can
قوطی‌ای که بدنه و ته آن یکپارچه است، اما درِ آن جداست
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
two-reeler
short film
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
two-sided weaving section
محدودۀ ضربدری که در آن خودروهای ورودی به بزرگراه از سمت راست وارد می‌شوند و خودروهای خروجی از سمت چپ خارج می‌شوند یا برعکس
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
کاشتینه‌ای دندانی و درون‌استخوانی که در جراحی نخست در مجاورت محل کاشت قرار می‌گیرد و در جراحی دوم به پایه متصل می‌شود
حوزه موضوعی: پیوند
two-storeyed
ویژگی جنگلی که دو لایه تاج‌پوشش دارد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
two-term tradition
روالی که در آن تصدی مقام ریاست‌جمهوری حداکثر به دو دورۀ متوالی محدود می‌شود
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
two-time
double team
حوزه موضوعی: ورزش
موتوری که هر سیلندر آن دو سوپاپ دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
two-way alternate communications
انتقال ناهم‌زمان و دوسویۀ داده در یک مجرای انتقال
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
انتقال داده یا صوت به‌طوری‌که پایانه‌های فرستنده و گیرنده بتوانند آنها را هم‌زمان ارسال و دریافت کنند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two-way communications, half-duplex communications
ارتباط میان دو ایستگاه به‌نحوی‌که هر دو قادر به دریافت و ارسال پیام باشند
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نوعی پی‌جو که به کاربر امکان می‌دهد تا برای فرستندۀ پیام اعلام وصول یا پاسخ بفرستد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
two-way simultaneous communications, both-way simultaneous communications
انتقال هم‌زمان و دوسویۀ داده در یک مسیر انتقال
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات