واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 958
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
مجموعه‌اطلاعات مربوط به داروهای مصرفی در هر کشور
national politics
امور سیاسی مربوط به کشور
national security
نبود خطری که موجودیت یا حاکمیت یا تمامیت ارضی یا ارزش‌های کشور را تهدید کند
national strategy
علم و هنر توسعه و به‌کارگیری امکانات دیپلماتی و اقتصادی و اطلاعاتی و نیروهای نظامی یک کشور در زمان صلح و جنگ برای تأمین اهداف ملی
national union catalogue
فهرستگانی که شامل منابع کتابخانه‌های معتبر یک کشور است
nationality
رابطۀ سیاسی و معنوی و حقوقی که شخصی را به دولت معینی مرتبط می‌کند متـ . ملیت
نقشۀ یک منطقه‌ که کشوری دیگر ازطریق نهادهای دولتی یا خصوصی خود تهیه می‌کند
نگرشی که براساس آن ذهن ساختارهای ذاتی معینی دارد و تجربه نقش محدودی در پدیدآیی معرفت ایفا می‌کند
فردی که به ذات‌گرایی باور دارد
natural boundary, physical boundary, physiographic boundary
مرزی سیاسی که مبنای آن عوارض طبیعی مانند رودخانه یا رشته‌کوه است
موجودی منابع زیست‌محیطی که بسیاری از کالاها و خدماتی را که برای سلامت پایدار محیط‌زیست و جوامع و اقتصاد ارزش بنیادین دارد، تأمین می‌کند متـ . سرمایۀ زیست‌محیطی environmental capital
نواحی‌ای از کرۀ زمین که به دست انسان ساخته نشده ‌است یا انسان‌ها در آن تغییری نداده‌اند
روش‌های تنظیم خانواده بدون عقیم‌سازی یا استفاده از ابزارها یا داروهای پیشگیری از بارداری
natural feature
عارضه‌ای که ساختۀ دست انسان نیست
هرگونه حریقی که براثر پدیده‌های طبیعی به‌ وجود آید و برای محقق شدن برخی اهداف مدیریتی مانعی در مقابل گسترش آن ایجاد نشود
غذایی که در مراحل فراوری، افزودنی‌هایی مانند مواد نگهدارنده و رنگ خوراک‌های مصنوعی به آن اضافه نشود
natural forest
جنگلی که بدون دخالت انسان ایجاد شده باشد
پیوندی که براثر تماس دو شاخه یا دو ریشه که به مدت طولانی بر روی هم قرار می‌گیرند، به‌طور طبیعی ایجاد می‌شود
natural history of disease
روند پیشرفت یک بیماری از ابتدای مواجهه با عامل یا عوامل سبب‌ساز تا بهبودی یا مرگ بیمار
natural language processing, NLP
تولید و درک ماشینی زبان‌های طبیعی بشر
natural level 1, natural layer
مجموعه‌ای از رگه‌ها‌ که در نتیجۀ روندهای طبیعی نهشته‌گذاری آبرفتی و نشست خاکستر آتشفشانی به وجود می‌آید
natural level 2, natural stratigraphic layer
در تقسیم‌بندی واحدهای کاوش، هریک از لایه‌هایی که برخلاف لایۀ اختیاری، بر پایۀ لایه‌نگاری محوطه شناسایی می‌شوند
natural pruning
مرگ شاخه و افتادن آن براثر عوامل فیزیکی یا زیستی مانند باد یا برف یا انواع آفات متـ . خودهرسی self-pruning
خودیابی بدون یاری متخصصان و گروه‌های حمایتی متـ . بهبود طبیعی خودتغییری self-change خودیابی بی‌کمک، بهبود بی‌کمک solo recovery
natural remanent magnetization, NRM, natural remanence, natural remanent magnetism
مغناطش سنگ هنگامی که میدان مغناطیسی وجود ندارد
natural resources
تمامی منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر مانند جنگل و آب و حیات ‌وحش و خاک و زغال‌سنگ و نفت و کانی‌ها
natural satellite, satellite 1
هر جسم طبیعی که به دور سیاره یا سیارکی در گردش باشد
به‌کاربرید به‌جای: مقیاس عددی
natural secondary context
نوعی بافت ردۀ دو که حاصل فرایندهای طبیعی مانند فرسایش یا فعالیت گیاهان و جانوران است
natural selection
نظریه‌ای که براساس آن در طبیعت، موجوداتی که می‌توانند با تغییرات محیط تطابق یابند بیشتر بخت زنده ماندن و ادامۀ حیات دارند